Sidik axarının daşları – urolitiazın bir forması olub, konkrementin əksər hallarda böyrək ləyənindən sidik axarlarına miqrasiyası, bəzən isə daşın ilkin olaraq sidik axarında əmələ gəlməsi ilə xarakterizə edilir. Sidik axarının daşları adətən böyrək sancısına – kəskin ağrı sindromuna, dizurik pozğunluqlara, oliqouriya və hematuriyaya səbəb olur. Diaqnoz qarın boşluğunun icmal rentgenoqrafiyası, uroqrafiya, sidik sisteminin ultrasəs müayinəsi, ureteroskopiya və ureteropieloqrafiyanın nəticələrinə əsasən qoyulur. Daş sidik axarından özbaşına xaric ola bilmədikdə ureterolitoekstraksiya, ureterolitotripsiya və ureterolitotomiyadan istifadə edilir.

Sidik axarının daşları barədə ümumi məlumat
Sidik axarının daşları digər lokalizasiyalı (sidik kisəsi, sidik kanalı, böyrəklər) daşlara nisbətən daha ağır və ciddi fəsadlar törədir. Sidik pasajını pozan konkrementlər sidik axarının selikli qişasının şişkinləşməsinə, onun selikaltı qişasına qansızmaya və əzələ divarının hipertrofiyasına səbəb olur. Zaman kecdikcə proqressivləşən dəyişikliklər sidik axarının sinir-əzələ liflərinin atrofiyasına, onun tonusunun kəskin azalmasına, ureteroektaziyaya və hidroureteronefroza gətirib çıxarır. Anatomik dəyişikliklərə uğrayan sidik axarında gedən infeksion proses tez bir zamanda urinogen (qalxan) pielonefrit, hematogen (enən) yolla sistit, ətraf toxumanın iltihabı – periuretrit və peripielit ilə nəticələnir. Uzun müddət sidik axarında qalan daşın yerində yaralar, strikturalar yarana, divarın perforasiyası baş verə bilər.

Sidik axarının daşlarının yaranma səbəbləri
Sidik axarının daşlarının səbəbləri
Urologiya praktikasında sidik axarında rast gəlinən konkrementlərin böyük hissəsi böyrək ləyənindən miqrasiya edən daşlardır. Onlar müxtəlif formada və böyüklükdə ola bilir. Sidik axarında əsasən tək, bəzi hallarda isə coxsaylı daşlara rast gəlinir. Adətən konkrementlər sidik axarının fizioloji daralma nahiyələrində: ləyən-sidik axarı, sidik axarı – sidik kisəsi seqmentlərində və