yanaşı makrohematuriya qeydə alınır. Daşın sidik axarında uzunmüddət ləngiməsi leykosituriya və piuriyaya gətirib cıxarır. Böyrək sancısı ümumi vəziyyətin kəskin pisləşməsi: baş ağrıları, titrətmə, halsızlıq, ağızda quruluq və s. ilə müşayət edilir. Sidik axarında xirda daşlar olduqda böyrək sancısı konkrementin özbaşına düşməsi ilə sonlana bilər. Əks halda kəskin ağrı tutması mütləq qaydada yenidən təkrarlanir.

Sidik axarının daşları obstruktiv pielonefrit, hidronefroz, böyrək catışmazlığı (solitar böyrəyin konkrementləri və ya ikitərəfli ureterolitiaz zamanı) kimi ağırlaşmaların inkişafına təkan verə bilər. Pasiyentlərin bir qismində xəstəlik infeksiyanın – bağırsaq cöpləri, vulqar protey, stafilokokkların qoşulması ilə ağırlaşır, bu da özünü kəskin və xroniki pielonefrit, uretrit, pienefroz, urosepsislə büruzə verir.

Sidik axarının daşlarının diaqnostikası
Böyrək sancısının klinikası sidik axarı daşlarından şübhələnməyə əsas verir. Böyrəklərin palpasiyası kəskin ağrı ilə müşayiət edilir, döyəcləmə simptomuna reaksiya müsbət olur. Hətta ağrının qarşısı alındıqdan sonra Turne nöqtələrinin (sidikaxarının anatomik daralmasına müvafiq nahiyə) palpasiyası ağrılı olur. Sidik axarında daş olduqda sidik analizi (ümumi analiz, sidiyin biokimyəvi müayinəsi, pH təyini, bakterioloji əkmə) onun tərkibi (eritrositlər,leykositlər, zülal, duzlar, irin), daşın kimyəvi quruluşu, infeksiyanın törədiciləri və.s barədə məlumat verir.

Sidik axarındakı daşların vizualizasiyası, onların lokalizasiya,ölcü və formasını təyin etmək ücün rentgenoloji, endoskopik, exoqrafik müayinə metodlarından istifadə olunur. Həmcinin qarın boşluğunun icmal rentgenoqrafiyası, icmal uroqrafiya, ekskretor uroqrafiya, böyrəyin kompüter tomoqrafiyası, ureteroskopiya, radioizotop diaqnostika, böyrək və sidik axarının ultrasəs müayinəsi aparılır. Əldə olunan nəticələr əsasında optimal müalicə taktikası tərtib edilir.

Sidik axarının daşlarının müalicəsi
Sidik axarındakı daşın ölcüsü kicik