Uşaqlarda adenoidlər – udlaq (burun-udlaq) badamcıqlarının limfoid toxumasının müdafiə funksiyalarının zəifləməsi ilə müşayiət olunan izafi böyüməsidir. Patologiya burun tənəffüsünün pozulması, rinofoniya, eşitmənin zəifləməsi, yuxu zamanı xoruldama, təkrari otit və infeksiya tutmaları, astenik sindromla təzahür edir. Uşaqlarda rastlanan adenoidlərin diaqnostikası otolarinqoloqla konsultasiya, burun-udlağın barmaqla müayinəsi, arxa rinoskopiya, endoskopik rinoskopiya və epifarinqoskopiya, burun-udlağın rentgenoqrafiyasından ibarətdir. Müalicəsi konservativ metodlar (antibiotiklər, immunitetin stimulyatorları, fizioterapiya) və ya cərrahi üsulla (adenotomiya, endoskopik kəsilməsi, lazerlə kəsilməsi, kriodestruksiya) aparıla bilər.

Uşaqlarda adenoidlər barədə ümumi məlumat
Uşaqlarda adenoidlər – adenoid toxumanın burun-udlaq badamcıqlarında inkişaf edən izafi hipertrofiyasıdır. Uşaq otolarinqologiyasında adenoidlər yuxarı tənəffüs yollarının bütün xəstəlikləri arasında birinci yeri tutur, təxminən 30%-ini təşkil edir. Adenoidlərin 70-75%-i 3-10 yaşlı, nadir hallarda ana südü ilə qidalanan və 10 yaşdan yuxarı uşaqlarda diaqnostika olunur. Təxminən 12 yaşdan etibarən udlaq badamcıqları geriyə inkişaf etməyə başlayır və 17-18 yaşa qədər, demək olar ki, atrofiyaya uğrayır. Adenoidlər nadir hallarda (˂1%) böyüklərdə rastlanır.

Burun-udlaq və udlaq badamcıqları udlaq qövsü nahiyəsində, burnun arxa və yuxarı divarlarında yerləşir. Burun-udlaq badamcıqları udlağın digər limfoid strukturları (damaq, boru, dil badamcıqları) ilə birlikdə Valdeyer həlqəsini əmələ gətirir və infeksiyaların orqanizmə daxil olması yolunda baryer funksiyasını yerinə yetirir. Normada burun-udlaq badamcıqları kiçik ölçülüdür və udlağın selikli qişasında kiçik hündürlük şəklində görünür. Uşaqlarda adenoidlərdə udlaq badamcıqları kəskin böyüyür, burun-udlaq və Yevstax borusunun udlaq yarığını bağlayır. Beləliklə, sərbəst burun tənəffüsünün və eşitmənin pozulması ilə müşayiət