b çıxarır. Burun-udlaq badamcıqlarının əhəmiyyətli dərəcədə böyüməsi sərbəst burun tənəffüsünün pozulması, mukosiliar tansportun pozulması və burun boşluğunda bərkimiş seliyin yaranması ilə müşayiət olunur. Bu zaman hava axını ilə burun boşluğuna daxil olan allergenlər, bakteriya, virus, yad cisimlər seliyə yapışır, burun-udlağa fiksasiya olunur və infeksion iltihab üçün trigger funksiyası yerinə yetirirlər. Beləliklə, adenoidlər özləri tədricən həm qonşu üzvlərə, həm də ayrı-ayrı orqanlara yayılan infeksion ocaqlara çevrilirlər. Adenoid toxumanın ikincili iltihabı (adenoidit) udlaq badamcıqlarının daha da böyüməsinə gətirib çıxarır.

Uşaqlarda adenoidlərin mərhələlərinin təsnifatı
Limfoid toxumanın böyüməsindən (vegetasiyasından) asılı olaraq uşaqlarda adenoidlərin 3 dərəcəsi ayırd edilir:

I– adenoidin vegetasiyası burun-udlağın və burun çəpərinin arxa hissəsinin yuxarı 1/3-nə yayılır. Diskomfort və yalnız gecə, yuxu zamanı burun tənəffüsünün çətinləşməsi qeyd olunur.
II– adenoidin vegetasiyası burun-udlağın və burun çəpərinin arxa hissəsinin yarısını əhatə edir. Gündüzlər burun tənəffüsünün nəzərə çarpan çətinləşməsi, gecələr xorultu xarakterikdir.
III– adenoidin vegetasiyası burun-udlağı və burun çəpərinin arxa hissəsini tamamilə əhatə edir; aşağı burun balıqqulağının arxa kənarı səviyyəsinədək çatır; bəzən uşaqlarda adenoidlər ağız-udlaq mənfəzinə də yayılır. Burun tənəffüsü mümkün olmur, uşaq ağzı ilə nəfəs alır.
Uşaqlarda adenoidlərin simptomları
Uşaqlarda adenoidlərin kliniki təzahürü 3 faktorun – burun-udlaq badamcıqlarının böyüməsi nəticəsində mexaniki maneə, reflektor əlaqələrin pozulması və adenoid toxumada infeksion xəstəliyin inkişafının kombinasiyası ilə əlaqədardır.

Burun-udlağın və xoanaların mexaniki obstruksiyası burun tənəffüsünün pozulması ilə müşayiət olunur. Burundan nəfəsalma və nəfəsvermənin çətinləşməsi mülayim (I dərəcəli adenoid zamanı) və ya nəzərə çarpan xarakterə malik ola, burun tənəffüsünün tamamilə mümkün olmamasınadək