malikdirlər. Onlar aqressiyalarını inciklik, narazılıq, qorxu şəklində ifadə edə bilirlər. Bununla yanaşı, bu uşaqlar həmin emosiyaları öz maraqlarının müdafiəsi, düşüncələrini dəstəkləmək üçün aktiv istifadə edirlər. Aqressivliyin gender xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirməyə başlayırlar. Oğlanlar açıq hərəkət edirlər, fiziki güclərindən istifadə edirlər – dalaşırlar, bir-birlərinin alına vururlar və s.; qızlar isə dolayı və verbal üsullar seçirlər – istehza edirlər, ləqəblər qoyurlar, qeybət edirlər, inkar edirlər, susurlar. Hər iki cinsin nümayəndələrində özünü qiymətləndirmənin azalması, depressiya əlamətləri qeyd olunur.

Yeniyetməlik dövründə aqressivlik hormonal disbalans və bu dövrdə emosional labillik, sosial kontaktların çətinliyi ilə maşayiət olunur. Öz əhəmiyyətini, gücünü, özünə tələbatın olmasını sübut etmək ehtiyacı yaranır. Aqressiya ya fəaliyyətin produktiv növləri ilə basqılanır, ya da daha ağır formalara keçir: gənc oğlanlar və qızlar dalaşırlar, rəqibə xəsarət verirlər, intahara cəhd edirlər.

Uşaqların aqressiv davranışlarının ağırlaşmaları
Aqressivlik bir çox hallarda gücləndirilmiş tərbiyə üsulları, xoşagəlməz ailə şəraitinin təsirindən uşağın fərdi xüsusiyyəti kimi möhkəmlənir. Yeniyetməlik dövründə qəzəb, kin kimi xarakterik xüsusiyyətlər formalaşır. Aqressiyaya malik aksentuasiya, psixopatiyalar – şəxsiyyət pozulmaları inkişaf edir. Sosial dezadaptasiya, deviant davranışlar, cinayətlər riski yüksəlir. Autoaqresiya zamanı uşaqlar özlərinə ziyan vururlar, intahara cəhd edirlər.


Uşaqların aqressiv davranışlarının diaqnostikası
Uşaqlarda aqressiv davranışların diaqnostikası təzahürlər həddən artıq sıx meydana çıxdıqda aktualdır. Həkim-psiaxtra və psixoloqa müraciət qərarı valideynlər tərəfindən sərbəst və ya müəllimlərin tövsiyəsindən sonra verilir. Diaqnostikanın əsasında söhbət dayanır. Həkim şikayətlərə qulaq asır, anamnezi aydınlaşdırır, uşaq bağçasının, məktəbin xüsusiyyətlərini öyrənir. Obyektiv müayinə xüsusi psixodiaqnostik