Vaxtından əvvəl doğulmuşların apnoesi – baş beynin müəyyən strukturlarının morfoloji və funksional yetişməzliyi nəticəsində tənəffüsün spontan dayanması tutmalarıdır. Tənəffüsün 20 saniyədən az olmayaraq dayanması ilə təzahür edir. Ürək döyünmənin ləngiməsi, qanın saturasiyasının azalması və dəri örtüklərinin rənginin dəyişməsi (sianoz və ya solğunluq) ilə müşayiət olunur. Erkən doğulmuşların apnoesi aparat monitorinqinə əsasən diaqnostika olunur. Tənəffüsün dayanması faktını tənəffüs hərəkətlərinin olmaması təsdiqləyir. Müalicə oksigen dəstəyi, tənəffüsün dərmanlarla stimulyasiyası, bronx ağacı strukturlarının yetişməsinin sürətləndirilməsindən ibarətdir.

Vaxtından əvvəl doğulmuşların apnoesi barədə ümumi məlumat
Vaxtından əvvəl doğulmuşların apnoesinə normal hestasiya dövründən (37-42 həftə) qabaq doğulan yenidoğulmuşların 25-50%-ində rastlanır. Yaxın vəziyyət periodik tənəffüsdür; bu hal üçün erkən doğulmuşların apnoesi ilə müqayisədə nisbətən qısamüddətli tutmalar xarakterikdir. Anlamaq vacibdir ki, erkən doğulmuş uşaqlarda tənəffüsün dayanma ehtimalı yüksəkdir; erkən doğulma vəziyyəti özü pediatriya üçün çox aktualdır. Çünki bu zaman apnoe ilə yanaşı uşağın həyatı üçün təhlükəli olan digər çoxsaylı risklər də mövcud olur. Bu, hestasiyanın 30 həftəsindən tez doğulan uşaqlara xüsusən aiddir. Bundan başqa, müvafiq aparat olmadıqda tənəffüsün dayanmasını diaqnostika etmək çox çətindir; uşağın uzun müddət ASV aparatında olması da çoxsaylı mənfi nəticələrə gətirib çıxarır.

Vaxtından əvvəl doğulmuşların apnoesinin səbəbləri
Tənəffüsün spontan dayanmasının əsas səbəbi mərkəzi və periferik sinir sisteminin yetişməməsidir. Tənəffüs aktını təmin edən sinir liflərinin mielinizasiyası normada hestasiyanın 36-37-ci həftəsində bitir. Hamiləliyin erkən mərhələlərində doğulmuş bütün uşaqlar vaxtından əvvəl doğulmuşların apnoesi riskinə malik olur. Bundan başqa, tənəffüsün dayanması beyin strukturlarının bətndaxili infeksiyalar, meningit, mədəcikdaxili qanaxma və erkən