ağırlaşmış doğuşlar), anada zərərli vərdişlərin olması şərait yaradır. Yenidoğulmuşun ikincili asfiksiyasının səbəbləri körpənin beyin qan dövranının pozulması və pnevmopatiyalardır. Pnevmopatiyalar ağciyırlərin perinatal qeyri-infeksion xəstəlikləri olub, ağciyər toxumasının natamam açılması nəticəsində yaranıratelektaz, ödemli-hemorragik sindrom, hialin membranlarının xəstəliyi ilə təzahür edir.

Yenidoğulmuşların asfiksiyasının patogenezi
Yenidoğulmuşun asfiksiyası zamanı tənəffüs pozğunluqlarının etiologiyasından asılı olmayaraq, onun orqanizmində metabolizm, mikrosirkulyasiya və hemodinamikada eyni pozulmalar inkişaf edir. Yenidoğumuşun asfiksiyasının ağırlıq dərəcəsi hipoksiyanın müddəti və intensivliyindən asılıdır. Oksigen çatışmadıqda azotemiya, hipoqlikemiya, hiperkaliemiya (sonra hipokaliemiya) ilə xarakterizə olunan respirator-metabolik asidoz yaranır. Elektrolitlərin disbalansı zamanı hüceyrə disbalansı artır.

Yenidoğulmuşun kəskin asfiksiyası zamanı eritrositlər hesabına dövr edən qanın həcmi artır; xronik hipoksiya fonunda yaranan asfiksiya hipovolemiya ilə müşayiət olunur. Bu qanın qatılaşmasına, trombosit və erotrositlərin aqreqasiyasının artmasına səbəb olur. Bu cür mikrosirkulyator pozğunluqlar nəticəsində baş beyin, boyrəklər, ürək, qaraciyər, böyrəküstü vəzi və toxumalarda ödem, işemiya, qansizma və hipoksiya yaranır. Nəticədə mərkəzi və perferik hemodinamik pozulmalar gəlir, AT aşağı düşür.

Yenidoğulmuşun asfiksiyasının təsnifatı
Yenidoğulmuşun asfiksiyasının əsas amili hemodinamika, ürək fəaliyyəti, əzələ tonusu və reflekslərin pozulmasına səbəb olan tənəffüs pozulmasıdır. Əlamətlər ağırlığına görə mamaliq və ginekologiyada doğuşun ilk dəqiqəsində 10 ballıq Apqar şkalası ilə qıymətləndirilir: yüngül asfiksiya -6-7 bal, orta asfiksiya –4-5 bal, ağır asfiksiya – 1-3 bal. Apqar şkalazı üzrə 0 bal klinik ölüm sayılır. Yenidoğulmuşda asfiksiyasının ağırlıq dərəcəsinin amillərinə ürəkdöyünmə, tənəffüs, dərinin rəngi, əzələ tonusunun