Yenidoğulmuşun asfiksiyası – erkən neonatal dövrün patologiyası olub, körpənin tənəffüsünün pozulması və hipoksiyanın inkişafı nəticəsində yaranır. Yenidoğulmuşun asfiksiyası klinik olaraq doğuşun ilk dəqiqəsində körpədə sərbəst tənəffüsün olmaması və ya ürək fəaliyyəti fonunda tək-tək, səthi və ya qıcolma xarakterli nizamsız tənəffüs hərəkətlərinin olması ilə özünü büruzə verir. Asfiksiyalı uşaqlar reanimasion tədbirlər aparılmasına ehtiyac duyurlar. Yenidoğulmuşun asfiksiyasının proqnozu patologiyanın ağırlığından və vaxtında aparılan müalicə tədbirlərinin tamlığından asılıdır.

Yenidoğulmuşun asfiksiyası barədə ümumi məlumat
Yenidoğulmuşların ümumi sayının 4-6%-də asfiksiya aşkarlanır. Asfiksiyanın ağırlığı qaz mübadiləsinin (yenidoğulmuşun qan və toxumalarında oksigen çatmamazlığı və karbon qazının toplanması) ağırlıq dərəcəsindən asılıdır. Yaranma vaxtına görə yenidoğulmuşun asfiksiyası birincili (bətndaxili) və doğuşdan sonra ilk sutka ərzində yaranan ikincili (bətnxarici) olur. Yenidoğulmuşun asfiksiyası təhlükəli hal olub, neonatal ölüm və dölün ölü doğulması hallarına səbəb olur.


Yenidoğulmuşun asfiksiyasının yaranma səbəbləri
Yenidoğulmuşun asfiksiyası ana və dölün xəstəlikləri, hamiləliyin gedişinin pozulması nətisində yaranır. Yenidoğulmuşun birincili asfiksiyasının yaranma səbəbləri kəllədaxili travmalar mənşəli kəskin və ya xroniki oksigen çatmamazlığı, bətndaxili infeksiyalar (məxmərək, sitomeqalovirus, sifilis, toksoplazmoz, xlamidioz, herpes və s.), ana və dölün qanının immunoloji uyğunsuzluğu, dölün inkişaf qüsurları, yenidoğulmuşun tənəffüs yollarının dölyanı maye və ya seliklə tam və ya hissəvi obturasiyasi (obturasion asfiksiya) hesab olunur.

Yenidoğulmuşun asfiksiyasının inkişafına ananın ekstragenital patologiyaları (anemiya, ürək qüsurları, ağciyər xəstəlikləri, tireotoksikoz, şəkərli diabet, infeksiyalar), ağırlaşmış mamalıq anamnezi (gecikmiş toksikozlar, ciftin vaxtından əvvəl ayrılması, hestasiya dövrünün uzanması,