Limfedema – zədələnmiş nahiyənin (adətən, aşağı ətrafların) yumşaq toxumalarının artan ödemləri ilə müşayiət olunan patoloji vəziyyətdir. Xəstəlik zamanı ödem mayenin limfa damarları ilə axınının pozulması nəticəsində inkişaf edir. Xəstəlik geniş yayılaraq, əhalinin 1/10-ində müşahidə olunur. Bütün dünya üzrə 10 milyondan artıq insan xroniki infeksiya fonunda inkişaf edən limfedemadan əziyyət çəkir. Limfedemalı pasiyentlər periferik damarların zədələnməsi olan bütün pasiyentlərin 2,5-7%-ini təşkil edir.

Limfedemanın təsnifatı
Limfedemanın iki tipi ayırd edilir:

Birincili (anadangəlmə) limfedema. Limfa damarlarının anadangəlmə patologiyaları ilə əlaqəlidir. Bir qayda olaraq, uşaqlıq və yeniyetməlik (xəstələrin 80%-i 18 yaşa qədər olan qızlardır) dövründə inkişaf edir. Daha çox aşağı, nadir hallarda yuxarı ətrafları zədələyir. Adətən, ikitərəfli olur. İrsi limfedema (Nonne-Milroy sindromu, Meige sindromu) 6% təşkil edir. Qalan 94% hallarda xəstəlik limfa damarlarının anadangəlmə aplaziyası və ya hipoplaziyası səbəbindən inkişaf edir. Kompensə olunmuş birincili limfedema tez-tez hamiləlikdən və ya travmalardan sonra sürətlə proqressivləşir.
İkincili (qazanılmış) limfedema. Limfatik sistemin zədələnməsi infeksiyalar (məsələn, qızılyel iltihabı), travmalar, yanıqlar, limfa düyünlərinin kənarlaşdırılması və ya zədələnməsi ilə əlaqəli cərrahi müdaxilələrlə bağlıdır. Limfa axınının çətinləşməsi venoz dövranın pozulması (qasıq limfa düyünlərinin şüalandırılması və ekstirpasiyası) ilə müşayiət olunduqda patologiya daha ağır keçir. Birincili ilə müqayisədə ikincili limfedemaya daha çox rast gəlinir.
Limfedemanın simptomları
Limfedemalı pasiyentlər ağrıdan, zəiflikdən, doluluq hissindən, zədələnmiş ətrafda ağırlıq hissindən, oynaqlarda hərəkət məhdudiyyətindən şikayətlənirlər. Zədələnmiş nahiydə dəri örtükləri solğun, dəri büküşü qalınlaşmış olur; dərialtı venalar şəbəkəsinin təsviri müəyyən olunmur.


Anadangəlmə limfedema başlanğıcda ətrafların distal