r iki ətraf zədələnə bilər; limfedemanın təzahürü uşaqlıqda özünü göstərir və yeniyetməlik dövründə artır.

İkincili limfostaz haqda başlanğıcda normal formalaşmış limfatik sistemin xəstəliklərində və travmalarında danışılır. Patologiya daha çox bir ətrafda, adətən, pəncənin üst nahiyəsində və baldırın aşağı hissəsində inkişaf edir; tez-tez posttravmatik və ya iltihab təbiətli olur.

Limfedema əsasən qadınlarda rastlanır. Pasientlərin 91%-ində aşağı ətrafların limfostazı inkişaf edir. 15-30 yaşda limfa mənşəli ödemlər yarandıqda cavanların limfedeması, 30 yaşdan sonra gecikmiş limfedemadan danışılır. Limfostazın inkişafında 3 ardıcıl mərhələ ayırd edilir: 1 – yumşaq keçici ödem, 2 – geridönməz ödem, 3 – filayaqlıq (geridönməz ödem, kistalar, fibroz).

Limfostazın simptomları
Limfostazın nisbətən yüngül gedişli mərhələlərində ətrafların sistemli şəkildə təzahür edən keçici ödemləri qeyd olunur. Bu ödemlər axşamlar nəzərə çarpır və səhərə doğru, istirahətdən sonra müstəqil şəkildə itir. Ödemlər fiziki yüklənmədən və ya uzunmüddətli məhdud hərəkətlilikdən, həmçinin ayaqüstü vəziyyətdə uzun müddət dayandıqda genişlənməyə meyillidir. Birləşdirici toxumanın proliferasiyası və geridönməz dəyişiklikləri bu mərhələdə baş vermir. Buna görə də limfoloqa vaxtında müraciət etdikdə və konservativ terapiya aparılması xəstəliyin davamlı reqressiyasına gətirib çıxarır.

Orta ağırlıqlı limfostaz itməyən ödemlər, birləşdirici toxumanın inkişafı, dərinin qalınlaşması və gərilməsi ilə xarakterizə olunur; ağrı ilə müşayiət olunur. Barmaqlarla ödemli toxumaya təzyiq göstərdikdə barmaq izi uzun müddət qalır. Davamlı limfatik ödem zədələnmiş ətrafların çox yorğunluğuna, qıcolmalara gətirib çıxarır.

Limfedemanın ağır gedişində limfa axınının geridönməz pozulması, toxumalarda fibroz-kistoz dəyişikliklər və filayaqlıq qeyd olunur. Limfostaz o qədər güclü olur ki, ətraf öz konturlarını və normal fəaliyyət qabiliyyətini itirir. Limfostazın bu mərhələsində kontraktura, deformasiya