u axır.

Venoz divarın əzələ qatı zəif inkişaf etdiyindən qanın yuxarıya doğru hərəkətini təmin edə bilmir. Periferiyadan mərkəzə qan cərəyanı qalıq arterial təzyiq və damarların yaxınlığında yerləşən vətərlərin təzyiqi hesabına həyata keçir. Bu proseslərdə əzələ pompası mühüm rol oynayır. Fiziki yüklənmə zamanı əzələlər yığılır, qan yuxarı istiqamətdə qovulur, bu da venoz qapaqların onun aşağıya doğru hərəkətinə mane olması ilə izah edilir. Venoz tonus normal qan dövranını və daimi venoz təzyiqin stabilliyini təmin edir. Venalarda təzyiq baş beyində yerləşən vazomotor mərkəz tərəfindən tənzimlənir.
Qapaq çatışmazlığı və damar divarının zəifliyi nəticəsində qan əzələ pompasının təsirindən nəinki yuxarıya, həm də aşağıya doğru axaraq, damar divarlarına əlavə təzyiq göstərir, nəticədə damarlar genişlənir, düyünlər yaranır və qapaq çatışmazlığı proqressivləşir. Kommunikant venalarla qan cərəyanı pozulur. Dərin damarlardan səthi damarlara qanın reflüksü səthi venalarda təzyiqin daha da artmasına səbəb olur. Venaların divarlarında yerləşən sinirlər vazomotor mərkəzə siqnallar göndərir, bu da venoz tonusun artmasına gətirib çıxarır. Venalar artan yüklənmələrə davam gətirə bilməyib, tədricən genişlənir, uzanır və qıvrılır. Yüksək təzyiq venoz divarın əzələ liflərinin atrofiyası və venoz tonusun tənzimində iştirak edən sinirlərin məhvi ilə nəticələnir.

Varikoz xəstəliyinin təsnifatı
Venaların varikoz genişlənməsinin bir neçə təsnifatı mövcuddur. Belə müxtəliflik xəstəliyin polietioloji olması və varikozun gedişinin çoxsaylı formaları ilə əlaqədardır.

Mərhələli təsnifat
Fleboloqlar tərəfindən damarların varikoz genişlənməsinin mərhələli təsnifatı geniş istifadə olunur:

Kompensasiya mərhələsi. Şikayətlər olmur. Müayinə zamanı bir və ya hər iki ayaqda varikoz genişlənmiş venalar müşahidə edilir.
Subkompensasiya mərhələsi. Müayinə prosesində ayaqlarda ifadəli varikoz genişlənmiş venalar izlənilir. Xəstələr baldır nahiyəsində ağrı hissi, paresteziya («qarışqa