Mammoqrafiya – süd vəzilərinin və regionar limfa düyünlərinin rentgenoloji müayinə üsuludur. Rentgenoqrammada piy və birləşdirici toxumaların, vəzili elementlərin quruluşu, qan damarlarının kölgəsi vizualizasiya olunur. Mammoqrafiya bədxassəli şişlərin, mastopatiya və kistanın diaqnostikasında informativ sayılır. Mammoqramma vəzinin kompressiya şəraitində yan, düz və çəp proyeksiyalarda çəkilən təsviridir.

Mammoqrafiya üsuluna göstərişlər
Mammoqrafiya üsuluna göstərişlər
Mammoqrafiya həm profilaktik, həm də diaqnostik məqsəd daşıyır. Süd vəzi xərçənginin erkən mərhələlərdə aşkarlanması üçün 35-45 yaşarası qadınlar 2 ildən bir, 45 yaşdan sonra isə ildə 1 dəfə bu profilaktik müayinədən keçməlidir. Süd vəzinin dishormonal hiperplaziyasında mammoqrafiyanın aparılma tezliyi fərdi qaydada təyin olunur.

Diaqnostik mammoqrafiya isə döşdə ağrı, bərkimə, süd vəzinin dərisində dəyişikliklər müşahidə edildikdə, o cümlədən gilədən ifrazat axdıqda aparılır. Onun vasitəsilə süd vəzi törəmələrinin sərhədləri müəyyənləşdirilir, mastopatiyanın gedişinə nəzarət edilir, əməliyyatdan sonra toxumaların vəziyyəti qiymətləndirilir.

Mammoqrafiya əsnasında döşdə kista, kalsinat, fibroadenoma, bədxassəli törəmələr üzə çıxarılır. Süd vəzi xərçəngindən şübhələndikdə vəzinin punksion biopsiyası və yaxud trepanobiopsiya aparılır. Bioptatın sitoloji müayinəsinin köməyilə diaqnoz dəqiqləşdirilir.

Mammoqrafiya aybaşı siklinin 5-12-ci günündə, klimaks dövründə isə istənilən vaxta yerinə yetirilir. Hamilələr və süd verən qadınlara bu üsul qadağandır.

Mammoqrafiyanın aparılma qaydası
Mammoqrafiyanın aparılma qaydası
Mammoqrafiya üsulunda xüsusi qurğular – mammoqrafdan istifadə olunur. Prosedurdan qabaq qoltuqaltına və sinə nahiyəsinə ətir, dezodarant, losyon vurmaq olmaz. Belə ki, kosmetikanın komponentləri mammoqrammada artefakt verə bilər. Süd vəzi üzərində əməliyyatlar, o cümlədən döşün böyüdülməsi və endoprotezlənmə keçirildikdə, bu barədə həkimi məlumatlandırmaq