Motorikanın güclənməsinə işlədici vasitələr, maqnezium duzları səbəb olur. Motor funksiyanın pozulmasına (peristaltikanın sürətlənməsi və zəifləməsi) qıcıqlanmış bağırsaq sindromunda rast gəlinir, bu forma funksional ishal adlanır.

Bağırsaq divarının selikli qişası zədələndikdə həmin hissədən bağırsaq mənfəzinə sü, elektrolit və zülal qarışığı yığılır. Eksudativ ishal enterit, enterokolit, bağırsağın vərəmi, kəskin bağırsaq infeksiyalarında (salmonelyoz, dizenteriya) yaranır. Bu tip hallarda çox vaxt nəcisdə qan və irin aşkarlanır.

Həmçinin ishal dərman vasitələrinin (işlədicilər, bəzi antibiotiklər, sulfanilamidlər, antikoaqulyantlar və s.) qəbulu nəticəsində meydana çıxa bilər.

İshalın növləri
İshalın 6 forması vardır:
infeksion (dizenteriya, salmonelyoz, amöbiaz, qida toksikoinfeksiyaları, enterovirus mənşəli)
dispeptik (həzm sistemi orqanlarının: qaraciyər, mədəaltı vəzi və mədənin sekretor funksiyalarının çatışmazlığında, eləcə də nazik bağırsaqda ferment sekresiyası zəiflədikdə baş verir)
alimentar (qidalanma pozğunluqları və ya qida məhsullarına qarşı allergiya ilə əlaqəli olur)
toksiki (civə ilə zəhərlənmə və yaxud uremiya zamanı müşahidə edilir)
medikamentoz (dərman preparatlarının istifadəsi, medikamentoz disbakteriozla bağlı olur)
neyrogen (psixo-emosional sarsıntı səbəbindən sinir tənzimi pozulduqda motorika dəyişir, nəticədə ishal ortaya çıxır).
İshalın klinik xüsusiyyətləri
Kəskin ishal
Kəskin ishalın başlıca səbəbləri bağırsaq infeksiyaları və dərman vasitələridir. İshalın bu növü 2-3 həftədən çox çəkmir. Kəskin formada nəcis duru konsistensiyalı, bəzən selik və qan qarışıqlı olur. Əksər hallarda ishal qarında köp, ağrı, ürəkbulanma və qusma ilə müşayiət olunur. Xəstələrdə iştah zəifləyir, çəki azalır. Tez-tez təkrarlanan duru nəcis ifrazı orqanizmin dehidratasiyasına gətirib çıxarır: dəri örtükləri, selikli qişalar quruyur, zəiflik, yorğunluq müəyyən edilir. Bağırsaq infeksiyaları adətən qızdırma ilə gedir.