roniki ishalın diaqnostikasında ilk növbədə bağırsağın parazitar və yaxud bakterial zədələnməsi araşdırılır. Qarın boşluğu orqanlarının USM-də həzm traktının iltihabi xəstəlikləri, sekretor fəaliyyətin funksional pozğunluqları müəyyənləşdirilir.

Nəcisin mikroskopiyasında leykosit və epitel hüceyrələrinin çoxluğu həzm traktının selikli qişasının iltihabına dəlalət edir. Yağ turşularının həddindən artıq olması yağların sorulma prosesinin pozulmasının nəticəsidir.

Disbakteriozla əlaqədar qıcqırma prosesləri pozulduqda bağırsağın normal turşu-qələvi balansı dəyişir. Belə halları təyin etmək üçün bağırsaq pH-ı yoxlanılır (normada pH=6,0)

Davamlı sekretor ishal həm də hormon sintez edən şişlərlə (məsələn, viloma) bağlı oal bilər. Qanın laborator müayinəsi xroniki ishala səbəb ola biləcək iltihab əlamətlərinin, qaraciyər markerlərinin, hormonal pozğunluqların aşkarlanmasına yönəldilir.

İshalın müalicəsi
İshal bir çox xəstəliklərin əlaməti olduğundan həkim taktikasında əsas patologiyanın müalicəsi başlıca rol oynayır. İshalın növündən asılı olaraq, pasiyent qastroenteroloq, infeksionist və yaxud proktoloq tərəfindən müalicə edilir. İshal 4 gündən çox davam etdikdə və yaxud nəcisdə qan, selik izlənildikdə mütləq həkimə müraciət olunmalıdır. İshal qida zəhərlənməsi ilə əlaqədar yarana bildiyindən hər bir halda peşəkar yardımı gecikdirmək olmaz.

Müalicə sxemi ishalın növündən asılıdır. Bura pəhriz, antibakterial terapiya, patogenetik müalicə, elektrolit balansının bərpası, rehidratasiya daxildir.

İshal zamanı gündəlik rasiona peristaltikanı azaldan, bağırsaq mənfəzinə su sekresiyasını zəiflədən məhsullar qatılır. Kəskin ishalda xlorid turşusunun sintezini sürətləndirən və qidanın bağırsaqda hərəkətini tezləşdirən məhsullar rasiondan çıxarılır.

Antibiotiklərin köməyilə bağırsaqda normal eubioz bərpa edilir, patoloji flora məhf olunur. İnfeksion ishalda geniş spektrli antibiotiklər, sulfanilamid və nitorfuranlar təyin edilir. Bağırsaq