Leonardo di ser Pyero da Vinçi
(15 Aprel, 1452 - 2 May, 1519) -
Avropa İntibah dövrünün
ensiklopedik alim, riyaziyyatçı,
mühəndis, ixtiraçı, rəssam,
heykəltaraş, memar, musiqiçi və
yazıçı. İtaliya İntibahının rəmzi
sayılan "Universal İnsan" (Homo
Universale) tipinin ən parlaq
nümayəndəsi.
O, Messer Pyero adlı hüquq
məsləhətçisi və Katrina adlı sadə
kəndli qızının nigahdankənar
övladı olaraq İtaliyanın Florensiya
şəhərində dünyaya göz açmışdır.
Əlyazmalar elminin sirlərini
Verokkiya adlı alimdən öyrənən
da Vinçi tezliklə bu sahədə
müəllimini üstələyir. Ömrünün
ilkin illərində Florensiyada
yaşayıb yaradan da Vinçi sonralar
ayrı-ayrı hökmdarların
sarayalarında yaşayaraq
möhtəşəm ixtiralar irəli sürür.
Lakin heç kimin onun bu
ixtiralarını başa düşmədiyini
anlayıb bir müddət dərin
məyusluğa qapılır. 1516-cl ildə
Fransa kralı İ Françiskadan dəvət
alır və Fransaya köçərək
ömürünün sonun qədər burada
yaşayıb yaradır.
"İntibah insan"ın prototipi kimi
hamının yaxşı tanıdığı da
Vinçinin elmə olan sonsuz həvəsi
və heyrətamiz ixtiraçılıq-
yaradıcıliq istedadı Avropa
İntibahının əsas hərəkətverici
qövvəsinə çevrilir. Bir qayda
olaraq bütün dövrlərin ən böyük
rəssamı və çoxçeşidli
qabiliyyətlərə malik ən istedadlı
şəxsiyyəti kimi qəbul olunur.
Da Vinçinin rəsm əsərlərindən ən
məşhurları təkrarolunmaz Mona
Liza portreti və Sonuncu Şam
əsəridir. Yalnız və yalnız
Mikelancelonun yaratdığı Adəmin
Yaradılışı əsəri bu iki əsərə
bərabər tutulur. Da Vinçinin
yaratdığı Vitruvian İnsan əsəri də
bu kateqoriyalı rəsm əsərlərinə
daxil edilir.
Təəsüflər olsun ki, müasir
günümüzə qədər dahi rəssamın
yalnız 15 rəsm əsəri gəlib
çıxmışdır. Lakin bu azsaylı rəsm
əsərləri onun elmi diaqramlar,
cizgilər və rəssamlığın nəzəri
əsaslarına aid fikrilərinin əks
olunduğu şəxsi əlyazmaları
sonrakı nəsillər üçün misilsiz elmi
mənbə rolunu oynamışdır.
Mühəndis kimi isə o dövr
insanlarının qavraya bilməyəcəyi,
yalnız bir neçə əsr