ə gizlədiblər belə?

- Nə desən. Aprel məğlubiyyətindən sonra nə qaldısa, hamısını saxladılar. Gələcək üçün...

Enrike dedi:

- Axı bunlar gələcəyin işidir!? Görəsən evin izləndiyindən bizimkilərin xəbəri varmı?

- Əlbəttə, yox...

- Hər halda, bilmək istəyirəm ki, bu evdə nə gizlədiblər belə?

- Silah dolu yeşiklər, patronlar...

- Bunları elə bu gün burdan çıxartmaq lazımdır... – deyə Enrike ağzında yemək davam etdi.- Bunlar, allah bilir bir də neçə ildən sonra lazım olacaq...Eskabaça[1] xoşuna gəlirmi? Çox dadlıdır... Gəl burda, yaxın otur.

- Enrike!-qız oğlana qısılaraq dedi. Mariya bir əlini onun dizləri üstünə qoydu, o biri əli ilə oğlanın boynunu tumarladı.- Mənim Enrikem!

- Amma ehtiyatlı ol, belim bərk ağrıyır!

- Hə, de görüm müharibədən qayıtdığına sevinirsən?

- Bu barədə heç düşünməmişəm.

- Enrike, bəs Çuço necədi?

- Lerida ətrafında həlak oldu...

- Bəs Felipe?

- Onu da öldürdülər... Elə orada...

- Arturo necə?

- Teruel ətrafında həlak oldu.

- Bəs Visente?- deyə Mariyanın üzündəki ifadə heç dəyişmədi; o, hər iki əlini oğlanın dizləri üstünə qoydu.

- O da həlak oldu. Seladas yolunun üstündə, hücum zamanı...

- Visente mənim qardaşımdı, Enrike.

Qız ondan bir qədər aralandı. Əllərini oğlanın dzinin üstündən götürüb gərgin vəziyyətdə qaranlıqda tək oturdu.

- Bilirəm,- deyə Enrike yeməyinə davam etdi.

- O, mənim yeganə qardaşım idi...

- Elə bilirdim xəbərin var.

- Yox, bilmirdim, o, mənim qardaşımdı...

- Bağışla, Mariya, çox təəssüf... Gərək bunu ayrı cür deyəydim.

- Doğurdan onu öldürüblər? Axı sən bunu necə bilirsən? Bəlkə elə bu, yalnız əmrdə yazılıb?

- Bura bax, bircə Bazilio, Rocelio, Esteban, Felo və mən sağ qalmışıq. Qalanları həlak oldular.

- Hamısı?

- Hamısı öldü...

- Yox, mən... inana bilmirəm... inana bilmirəm! -Mariya dedi.

- Mübahisə etməyin nə mənası var axı?! Düz sözümdü, onlar sağ deyillər.

- Visente təkcə mənim qardaşım deyil axı! Mən onun əvəzinə