canımı da verərdim. O, bizim partiyanın ümidiydi...

- Hə, düz deyirsən... Bizim partiyanın ümidiydi...

- Axı bu kimə lazımıydı, hə? Orda ən yaxşıları həlak oldu...

- Buna dəyərdi!

- Bunu necə dilinə gətirirsən? Bu ki cinayətdir!

- Yox! Ölməyə dəyərdi!

Mariya ağlayırdı, Enrike isə yeməyində idi.

- Ağlama, -Enrike dedi.- İndi biz bu itkilərin yerini necə doldurmaq barədə düşünməliyik.

- Axı o mənim qardaşımdı, Enrike! Başa düşürsən, mənim qardaşım?...

- Biz hamımız qardaşıq. Bəziləri öldü, bəziləri sağ qaldı. Heç olmasa bir necə nəfər sağ qalsın deyə bizi evə yolladılar. Belədə hamı qırıla bilərdi. İndi biz işləməliyik.

- Axı niyə onlar hamısı öldürüldü?

- Biz ön cəbhədə idik. Orda ya öldürür, ya da yaralayırlar. Biz, sağ qalanlar, hamımız yaralıyıq...

- Bəs Visenteni necə öldürdülər?

- O, qaçaraq yolu keçirdi, sağ tərəfdəki evdən güllə səsləri gəldi və bütün yol gülləbaran edildi.

- Sən də orda idin?

- Hə. Mən birinci rotanı aparırdım. Biz onlardan sağ tərəfdə hərəkət edirdik. Biz evi tutduq, lakin bu, birdən baş vermədi. Orada üç pulemyot vardı. İkisi evin içindən atırdı, biri də tövlədən. Yaxınlaşmaq mümkün deyildi. Axırda məcbur olduq ki, tank çağıraq və düz pəncərəni tank atəşinə tutduq. Sonuncu pulemyotu da məhv etdik. Mənim əsgərlərimdən səkkizi həlak oldu.

- Bu harda baş verib?

- Seladasda.

- Heç eşitməmişəm.

- Əlbəttə ki, - Enrike davam etdi.- Əməliyyat uğursuz alındı. Bu haqda heç kəs heç vaxt bilməyəcək. Elə orda da Visente ilə İqnasionu öldürdülər.

- Sən deyirsən ki, belə lazım idi? Deyirsən ki, belə adamlar ölməliydi hə? Özü də uğursuz əməliyyatda, özü də yad bir ölkədə?

- Yad ölkə yoxdu, Mariya. İspan dilində danışılan ölkə yad deyil... Dəxli yoxdu harda öləcəksən! Azadlıq uğrunda ölürsənsə, harda həlak olduğunun nə dəxli var? Və bir də... hər halda, əsas odur ki, ölmə, sağ qal və yaşa!

- Gör orda, vətəndən uzaqda uğursuz əməliyyatlarda nə qədər adam ölüb!

- Onlar ölməyə yox,