evləri arasında, qızmar istidə, Tereulun şaxtalı qışında onun əsgər dostlarının necə həlak olduqlarını görməmişdi. Enrike başa düşdü ki, Mariya onu qınayır: o, sağ qalmışdı, Visente isə ölmüşdü. Enrike incidi; o, şüurunun lap dərin qatlarında hardasa ilişib qalmış mənalı və dərin bir küskünlüklə dedi:

- Burda quş vardı, Qaratoyuq qəfəsdəydi...

- Hə...

- Mən onu buraxdım.

- Sən necə də xeyirxahsan!-qız istehza ilə dedi.- Düzü, bilmirdim ki, əsgərlər bu qədər sentimentaldır!

- Mən yaxşı əsgərəm.

- İnanıram. Sən elə yaxşı əsgər kimi də danışırsan. Bəs mənim qardaşım necə əsgər idi?

- Çox gözəl! O, məndən daha çox şən idi. Mən şən deyiləm. Bu da mənim bir nöqsanımdır.

- O, şən idimi?

- Həmişə... Biz onu çox qiymətləndirirdik.

- Bəs sən?

- Yox. Mən hər şeyi çox vaxt ciddi qəbul edirəm. Bu da, dediyim kimi nöqsandır.

- Özünü tənqid etməyin olsa da, lap kitabdakı kimi danışırsan.

- Daha yaxşısı bu olardı ki, şən olum. Amma bunu heç cür öyrənə bilmirəm.

- Amma şən olanları öldürdülər.

- Yox, - Enrike dedi,- Bazilio əhvallı adamdı.

- Nolsun, onu da öldürərlər...

- Mariya! Bu nədir? Sən məğlub kimi danışırsan.

- Sənsə kitab dilində! Mənə toxunma! Sənin daş ürəyin var, mən sənə nifrət edirəm!

Enrike yenə özünü incik kimi hiss etdi. O, özünü daşürəkli hesab edirdi və düşünürdü ki, onun qəlbinə fiziki ağrıdan başqa heç nə təsir edə bilməz. Enrike çarpayıda əyləşib azca belini əydi. Dedi:

- Sviterimi çıxart!

- Nə üçün?

Enrike sviterini sinəsinə qədər qaldırdı və kürəyini qıza göstərmək üçün çevrildi.

- Bax, Mariya! Kitabda belə şeyi görməzsən!

- Baxmayacam! Baxmaq da istəmirəm!

- Əlini ver mənə.

Enrike yarası üzərində qızın barmaqlarının gəzdiyini hiss etdi. Bu yaranın izi ilə hətta beysboll topu belə keçə bilərdi; onun belində dəhşətli bir yarıq vardı. Cərrah bu yaranı təmizləyərkən onun əlcəkli əli kürəyinin bir tərəfindən o biri tərəfinə qədər getmişdi. Qızın barmaqlarını hiss etdikcə Enrikenin