i deyil. Adamı sıxan bu boş bağ, bir də bu bədbəxt ağaclardı ki, heç yerə gedə bilmir.

Bunu deyib, Martinə baxmaq istədim, ancaq o, artıq yox idi, yerində güclə eşidiləcək bir səs qalmışdı:

- Görünür, bu yağış ömür-billah bizdən əl çəkməyəcək.

Çərşənbə axşamı, səhər tezdən bağda bir inək gördük. Dizəcən palçığın içində, başını aşağı dikib durmuşdu və bu sərt, inadkar donuqluğu ilə gildən yoğrulmuş kiçik təpəyə oxşayırdı. İşçilər onu daşa basdılar, ağacla döydülər, ancaq inək yerindən tərpənmədi, ayaqları palçıqda, yekə başına yağış döyə-döyə alınmıış qala kimi dayanıb durmuşdu, heç səsini də çıxarmırdı, amma işçilər də onu dinc buraxmırdılar, axırda atamın səbri tükəndi:

- Əl çəkin ondan, - dedi, - özü necə gəlib, elə də çıxıb gedəcək, əl çəkin ondan.
Günortadan sonra nəmişlik artdı, rütubətin çoxluğundan nəfəs almaq olmurdu, ürəyimiz sıxılırdı. Sübh çağının təmiz havası çox tez boğanaq bürküyə çevrildi. Havanın hərarəti nə çox yuxarı, nə çox aşağıydı, əsl qızdırma havasıydı. Ayağımız tərləyirdi. Bilmək olmurdu ki, dəri açıq qalanda pisdi, ya paltara toxunanda. Bütün ev nəfəsini qısıb susmuşdu. Biz eyvanda oturmuşduq, artıq nə yağışa baxırdıq, nə suyun səsini dinləyirdik. Dumanda qaralan ağaclardan savayı heç nə görmürdük. Bu çarəsiz, cansıxıcı axşam yuxuda bir adamı görüb, ayıldıqdan sonra dodaqlarımda duyduğum dad kimiydi, baş açmaq olmurdu ki, nə tamdı belə. Mən bilirdim ki, bu gün çərşənbə axşamıdı, ona görə Müqəddəs Iyeronim yetimxanasındakı kor, əkiz bacıları xatırladım. Onlar hər həftə bizə mahnı oxumağa gəlirdilər. Yağış şırıltısı içindən sanki bacıların bir möcüzə duyulan səslə oxuduqlan kədərli mahnılarını eşidirdim və düşünürdüm ki, indi onlar yetimxanada oturub, səbrsizliklə yağışın kəsilməsini gözləyirlər ki, gəlib öz mahnılarını oxusunlar. Bu gün əkizlər gəlməyəcəklər, deyə düşünürdüm, hər çərşənbə axşamı nanə budağı istəməyə gələn dilənçi qızı da görməyəcəyəm.

Bu gün yeməklərin qaydası da pozulmuşdu. Günorta analığım hərəmizə bir