mülahizə yürütmək olar, məsələn, demək olar ki, hardasa lap uzaqda su sızıb və gah fışıltıya, gah da xışıltıya oxşayan bu səs, əslində, şırıltı səsidir. Bu sahədə heç bir təcrübəm olmadığına baxmayaraq, - ilk dəfə qrunt suyuna rast gələndə, onun axarını həmin dəqiqə başqa səmtə çevirə bildim və bir də buralara qayıtmadı, - hə, buna baxmayaraq, bilirəm ki, bu səs xışıltıdır, onu şırıltı ilə qarışdırmaq olmaz. Ancaq özümü nə qədər sakitləşdirməyə çalışsam da, xeyri olmur, fantaziyayalar qurtarmaq bilmir və əslində, inanmağa başlayıram ki, - artıq bunu danmağın mənası yoxdur – xışıltı heyvan xışıltısıdır, özü də bir neçə xırda heyvanın deyil, tək bir iri heyvanın səsidir. Ancaq bəzi şeylər də bunun əksini deyir. Məsələn, səsin hər yerdə eşidilməsi, hər yerdə eyni tonda olması və bunlardan əlavə də, gecə-gündüz eşidilməsi... Əlbəttə, ilk öncə fikirləşmək olardı ki, çoxlu xırda heyvandır, qazanda onlara rast gələcəm, ancaq heç nə tapmadım, ona görə də bircə mülahizə qalır ki, iri heyvandır. Bunu əksinə olan mülahizələr isə həmin heyvanı inkar etmək əvəzinə onun lap təhlükəli olduğundan xəbər verir. Məhz elə buna görə də həmin mülahizəni özümdən uzaqlaşdırmağa çalışmışam. Daha özümü aldatmıram. Çoxdan beynimdə belə bir fikir dolaşmağa başlayıb ki, həmin heyvan qəzəblə işlədiyi üçün səs uzaqdan da eşidilir, elə tez-tez qazır ki, sanki yol gedir, qazdıqca da yer titrəyir, qazıb keçəndən sonra da hələ də titrəyən yerin səsi indi işlədiyi yerin səsi ilə birləşir və mən də itib getməkdə olan səsi hər yerdə eyni cür eşidirəm. Belə təsəvvür yaranır ki, heyvan mənə tərəf gəlmir, ona görə də səsi dəyiışmir, yəqin elə bir planı var ki, mən başa düşmürəm, yalnız belə düşünürəm ki, - əlbəttə, dəqiq deyə bilmərəm – mənim burda olduğumu bilir və onu müşahidə eləməyə başladığım andan indiyə qədər ətrafımda bir neçə dəfə dövrə vurub. Ancaq səsin növü məni düşünməyə məcbur edir: xışıltıdır, yoxsa fışıltı? Özüm torpağı cırmaqlayanda, eşəndə səs başqa cür çıxır. Xışıltını belə izah etmək