əvvəlcədən elə tədbir görəydim ki, onun ayrı-ayrı hissələi, imkan daxilində də çox hissəsi, hücuma məruz qalanda, torpaq uçuntusu ilə bir-birindən ayrılaydı. Özü də elə ayrılaydı ki, düşmən əsil yuvanın o biri tərəfdə qaldığını başa düşməyəydi. Daha yaxşı olardı ki, yola tökülən torpaq yalnız yuvanı gizlətməyəydi, həm də düşmənin başına ələnərək onun qəbrinə çevriləydi. Ancaq bunun üçün heç nə eləməmişdim, bu istiqamətdə heç bir iş görülməmişdi, uşaq kimi səfeh olmuşdum, yetkinlik dövrümdə başımı uşaq oyunları ilə qatmışdım, hətta təhlükənin özü ilə oyun oynamışdım, əsil təhlükə haqqında düşünməmişdim. Artıq gec idi... Halbuki xəbərdarlıqlar olmuşdu...

Bu günə lazım olan işlərin heç biri görülməmişdi, halbuki yuvanın tikintisinə başladığım ilk günlərdə buna bənzər hadisələr olmuşdu. Əsas fərq onda idi ki, o vaxt başlanğıc idi... Həmin vaxtlar sanki şəyird idim, birinci giriş qapısında işləyirdim, labirintin geniş planını hazırlamışdım, meydanlardan birini də artıq oyub düzəltmişdim, ancaq ölçüsü düz gəlmirdi, divarları da yaxşı alınmamışdı. Sözün qısası, onda hər şey bir növ başlanğıc idi və ilkin cəhd kimi qiymətləndirilə bilərdi, səbr kasası daşsa, heç bir təəssüf hissi keçirmədən, hamısını yarımçıq da qoymaq olardı. Həmin hadisə də o vaxt baş verdi: bir dəfə dincimi alırdım – bütün həyatım boyu tez-tez işi dayandırıb dincimi almışam – torpaq qalaqlarının arasında uzanmışdım və qəflətən uzaqdan gələn bir səs eşitdim. Gənc olduğum üçün məni qorxudan çox maraq bürüdü. İşi bir kənara qoyub dinşəməyə başladım, çox dinşədim, ancaq bu dinşəməkdən canımı qurtarmaq üçün üstü mamırlı çimin altında uzanmağa getmədim. Onda, ən azı, dinşədim. Dəqiq bildim ki, kimsə mənim kimi qazır, səs də zəifdir, ancaq hansı uzaqlıqda olduğunu bilmək çətin idi. Düzdür, bir az gərginləşmişdim, ancaq sakit

və soyuqqanlı idim. Fikirləşdim ki, bəlkə başqasının yuvasındayam, sahibi də qaza-qaza mənə tərəf gəlir. Bu mülahizənin düz olduğunu dəqiq bilsəydim, işğalçılıqla, harasa