ağlına sığışdıra bilmir... Eləsinə oxşamırsınız.
– Qaçqınların hamısı yəhudi deyil.
– Niyə yalan danışmısınız? Adınızı düz deməmisiniz?
Ravik çiyinlərini çəkdi:
– Bəs neyləyəydim? Biz bacardığımız qədər az yalan danışırıq. Ancaq məcburuq, kefdən eləmirik.
Leval barıt kimi partladı:
– Elə bilirsiniz sizinlə çənə döymək bizə çox xoşdur?
«Onda bomboz olmuşdu... – Ravik həmin günü xatırladı. – Ağarmış başı boz rəngə çalırdı. Gözlərinin altı da torbalanıb göyərmişdi, dodaqları aralanmışdı... Onda danışmırdı... Onda iylənmiş bir cəmdək idin, öd kisən də irinləmişdi...»
– Harda qalırsınız? Ünvan da düz çıxmadı.
– Hara gəldi... Bir gün burada, bir gün orada...
– Nə vaxt gəlmisiniz?
– Üç həftədir. Üç həftə bundan qabaq İsveçrədən keçmişəm. Oradan qovub sərhədi keçirtdilər. Özünüz bilirsiniz, sənədimiz olmadığı üçün bizi heç yana qoymurlar, xəlvəti qalırıq, çoxumuz özünü öldürməyə qorxur. Sizi narahat etməyimizin səbəbi budur...
– Onda Almaniyada qalın, – Leval donquldandı. – Orada vəziyyət o qədər də pis deyil, çoxunu da şişirdirlər.
«Başqa cür kəssəydim, indi burada oturub belə mənasız danışmazdın, – Ravik ürəyindən keçirdi. – Çox yox, lap azca... Onda soxulcanlar sənədsiz-filansız sənin sərhədlərini keçərdilər... Ya da yöndəmsiz qutuda bir ovuc kül idin...»
– Harada qalırsınız? – Leval bir də soruşdu.
«Başqalarını da tutmaq üçün bunu bilmək sənə mütləq lazımdır», – deyə ürəyindən keçirən Ravik cavab verdi:
– Bahalı mehmanxanalarda. Hərəsində də iki-üç gün, başqa-başqa adlarla qalmışam.
– Düz demirsiniz!
Ravik yavaş-yavaş cana doyurdu:
– Əgər düzünü bilirsinizsə, məndən niyə soruşursunuz?
Leval hirslə əlini stola çırpdı:
– Özünüzü arsız yerinə qoymayın! – O dəqiqə də diqqətlə əlinin içinə baxdı.
– Əliniz qayçıya dəydi!
Leval əlini cibinə qoydu:
– Sizə elə gəlmirmi ki, həddən artıq həyasızlıq eləyirsiniz?! – Leval qarşısındakının tamamilə onun ixtiyarında olduğunu düşünərək, özünü tez ələ almağı bacaran adam kimi, sakit danışmağa başladı.
–