Yaxşı! – Ravik durub qapını açdı. Aşağıdan müxtəlif səslər, musiqi, gülüş, qışqırtı eşidilirdi. – Nə çox səs-küy var? Fransızlardır?
– Fransızlar deyil. Çoxu əcnəbidir.
– Amerikalı?
– Ən qəribəsi də odur ki, elə deyil. Çoxu almandır. İndiyə kimi bura bu qədər alman gəlmirdi.
– Burada qəribə heç nə yoxdur.
– Çoxu da fransızca lap yaxşı danışır. Bir-iki il bundan qabaqkı almanlar hara, bunlar hara...
– Belə olacağını bilirdim. Əsgərlər də çox gəlir? Çağırışçılar, müstəmləkədən gələnlər...
– Onlar həmişə gəlirlər.
Ravik başını yırğaladı:
– Almanlar yaxşı pul xərcləyir, elə deyilmi?
Rolanda güldü:
– Kimin könlündən içmək keçirsə, qonaq eləyirlər.
– Deyəsən, bunlar ayrı əskərlərdir. Almaniyada valyuta məsələsi qəlizləşib, bütün sərhədlər də bağlıdır. Bir yana getmək üçün hökumətdən icazə almalısan. On markadan artıq götürməyə də qoymurlar. Doğrudan da, bu şən, pullu almanların fransızca belə sərbəst danışması qəribədir, elə deyilmi?
Rolanda çiyinlərini çəkdi:
– Nə bilim, təki pulları saxta olmasın.
Evə saat doqquza işləyəndə çatdı.
– Mənə zəng vuran olub? – deyə qapıçıdan soruşdu.
– Xeyr.
– Günortadan sonra da?
– Xeyr, bu gün heç kəs zəng eləməyib.
– Gəlib soruşan necə?
Qapıçı başını buladı:
– Heç kim gəlməyib.
Ravik pilləkənlərlə yuxarı qalxdı. Birinci mərtəbədə ər-arvad Qoldberqlər yenə deyişirdi. İkincidə isə uşaq ağlayırdı. Bu, Fransa vətəndaşı Lüsyen Zilberman idi. Atası Ziqfrid Zilberman qəhvə alverçisi idi, qızlıq familiyası Levi olan anası frau Nelli Frankfurt-Maynda doğulmuşdu. Uşaq onlar üçün müqəddəs olduğu qədər də yaxşı bəhanə idi, çünki Fransada dünyaya gəlmişdi və onun sayəsində vaxtından iki il əvvəl fransız pasportu alacaqlarına ümid bəsləyirdilər. Buna görə də Lüsyen, bütün biryaşlı uşaqlar kimi, ailənin zülmkarına çevrilmişdi. Üçüncü mərtəbədə qrammofon oxuyurdu. Qaçqın Volmayer idi, alman xalq mahnılarına qulaq asırdı. Didərgin düşməzdən Orannenburq həbs düşərgəsində olmuşdu. Dəhlizdən kömür, qaranlıq qoxusu