tapması ilə də öyünürdü...
Xidmətçi Haakenin konyakını gətirdi. O, ləzzətlə qədəhi iylədi.
– Konyaklarına söz ola bilməz, – dedi, – əntiqə olur! Qalan şeylərdə...–Ravikə göz basdı – ölkə batır. Borc içində boğulur. Bunlarınkı dinc və yüngül həyatdır. Bizimlə bacarmayacaq!
Ravikə elə gəlirdi ki, danışa bilməyəcək. Elə bilirdi ki, danışsa, əlindəki qədəhi stola çırpacaq, şüşə qırıqlarının hamısını onun gözünə soxacaq... Ehtiyatla daş kimi ağır qədəhi götürdü, axıracan içdi, sakitcə qaytarıb yerinə qoydu.
– Bu, nədir? – Haake soruşdu.
– «Perno». «Absent» əvəzidir.
– «Absent» barədə eşitmişəm. Fransızları kişilikdən salan o deyil? – Haake irişdi. – Bağışlayın, sizi nəzərdə tutmuram.
– «Absent» qadağandır. Bu da onun əvəzinədir, ziyansızdır. «Absent» adamı kişilikdən salmır, ancaq nəsil artırmağa qoymur, ona görə də qadağan olunub. Mən içdiyim anis almasından çəkilmiş araqdır, biyan dadı verir.
Yox, danışa bilirmiş! Hətta heç həyəcanlanmır da! Suallara da sakitcə, sərrast cavab verirdi. Tufan haradasa daxilində idi, hay salırdı, uğuldayırdı, ancaq üzdən sakit idi...
– Burada yaşayırsınız? – Haake soruşdu.
– Bəli.
– Çoxdan?
– Anadan olandan.
– Aydındır! Xarici ölkədə yaşayan alman! Burada anadan olmusunuz?
Ravik başını tərpətdi. Haake konyakını içdi:
– Xalqımızın ən yaxşı oğullarından bir neçəsi də xaricdə yaşayan almanlardır, – dedi. – Fürerin müavini Misirdə anadan olub. Rozenberq Rusiyada, Darre isə Argentinada doğulub. Hər şey dünyagörüşündən asılıdır, düz demirəm?
– Tamamilə düzdür.
– Sizin də belə fikirləşəcəyinizi bilirdim! – Haakenin üz-gözündən razılıq yağırdı. O, bir az stola tərəf əyildi və deyəsən, stolun altında dabanlarını da cütlədi. –Yeri gəlmişkən, özümü təqdim edim: fon Haake!
Ravik də eyni əda ilə cavab verdi:
– Horn!
Əvvəlki ləqəblərindən biri idi...
– Fon (21) Horn?–Haake soruşdu.
– Bəli.
Haake başını tərpətdi, tam arxayınlaşdı. Öz zümrəsindən olan adama tuş gəlmişdi.
– Parisi yaxşı tanıyırsınız, elə deyilmi?
– Bir