gedim,–deyə Morozov saata baxdı.
– Oldu, Boris. Mən bir az da oturacağam.
– Axırı çatmış bir dünyanın son gecələrindən nəsə qoparmaq istəyirsən, hə?
– Düz tapdın! Bunların heç biri qayıdan deyil...
– Qayıtsa yaxşıdır?
– Yox! Heç biz də qayıdan deyilik! Keçən gün keçib getdi, onu gözyaşı ilə, yalvarmaqla qaytarmaq olmaz!
– Sən yaman çox danışırsan!–Morozov ayağa durdu.– Allahına şükür elə ki, hansı əsrinsə son günlərini görürsən. Ancaq heç də yaxşı əsr olmadı...
– Hər halda, öz əsrimizdir. Sən isə yaman az danışırsan, Boris!
Morozov qədəhin dibində qalanı ayaq üstə içdi. Onu stolun üstünə elə ehtiyatla qoydu ki, deyərdin, icində dinamit var və saqqalını sildi. O, adi geyimdə Ravikə çox nəhəng, cüssəli göründü.
– Elə bilmə ki, sənin nə üçün getmədiyini başa düşmürəm...–Bu sözləri asta-asta dedi.–Niyə getmədiyini lap yaxşı bilirəm, ay: «Olacağa çarə yoxdur!»– deyən sınıqçı...

Mehmanxanaya səhər açılanda qayıtdı. İçəri girəndə vestibüldəki divanda balaca bir kölgə büzüşüb oturmuşdu və onu görən kimi əllərini qəribə tərzdə yellədərək, sıçrayıb ayağa durdu. Ravik gördü ki, onun bir qıçı yoxdur. Şalvarının altından çıxan taxta ayaq kələ-kötür və çirkli idi.
– Doktor! Doktor!
Ravik diqqətlə ona baxdı. Vestibülün zəif işığında gördü ki, oğlan uşağıdır, dişlərini ağardır.
– Janno!–Lap mat qaldı.–Hə də, Jannodur!
– Özüdür ki, var! Tanıdınız. Bütün gecəni oturub gözləmişəm. Ünvanınızı bu gün günortadan sonra tapa bildim. Xəstəxanadakı ifritədən çox soruşdum. Baş tibb bacısını deyirəm... Hər dəfə də dedi ki, Parisdə yoxsunuz.
– Düz deyir, burada xeyli olmadım.
– Axır ki, bu gün günorta burada qaldığınızı dedi. O dəqiqə də gəldim!
Oğlanın üz-gözündən sevinc yağırdı.
– Yoxsa, ayağına nəsə olub?
– Heç nə!–Janno taxta qıçını şappıldatdı, elə bil, sadiq itinin kürəyinə vurub: «sağ ol!» – deyirdi.–Heçcə nə! Hiss olunmur da...
Ravik onun taxta qıçına baxdı:
– Deyəsən, istədiyinə çatmısan. Sığorta idarəsi ilə necə düzəlişdin?
– Pis olmadı. Mexaniki protezə