parlaq olurdu. Əgər onun nitqi stenoqrafist tərəfindən yazılıb təqdim edilsəydi, heç bir redaktəyə ehtiyac olmazdı. Makartur ilə müqayisə edilə biləcək tanıdığım yeganə lider Sinqapurdan olan Li Kuan Yu idi. Əgər bu iki siyasətçi təkbətək görüşüb söhbət etmək imkanma malik olsaydılar, onlanrı dinləməkdən ötrü mən divara qonmuş milçək olmağa belə razılaşardım.

Şübhəsiz ki, bizim yüzilliyin ən cəzbedici lideri olan Uinston Çörçilldə də dialoqda belə analoji üstünlüyə malik olmaq meyli güclü idi. Çarlz Snou Çörçill və Lloyd Corc arasındakı fərqi özünəməxsusluqla belə izah edir: əgər söhbət hava şarından düşsə, Çörçill sizi ovsunlayaraq bir saat ərzində hər şey haqqında nə məlumdursa, hamısını sizə danışacaq. Lloyd Corc isə sizdən hava şarı haqqında nə bildiyinizi soruşacaq və bir saat ərzində sizin dediklərinizi dinləyəcək. Lakin Çörçill söhbət sənətinin incəliklərinə dərindən bələd idi. "Böyük müasirlərimiz" kitabında Balfuru ( 1902-1905-ci illərdə İngiltərənin baş naziri -tərcüməçi) yüksək qiymətləndirərək yazırdı: "Balfurla gorüşüb söhbət edən hər kəs onun özünü yalnız yaxşı cəhətdən göstərdiyini söyləyirdi."Kiməsə yüksəkdə durduğunu hiss etdirməyin ən yaxşı yolu onun rəyini soruşmaq və onu dinləməkdir. Digər tərəfdən, əgər siz də müsahibinizə yüksəkdə durduğunuzu təlqin etmək istəyirsinizsə, dəyərli sözlər danışmalısınız. Lakin əgər sizi qonaq dəvət ediblərsə, söhbəti aparmağı ev sahibinə həvalə etməlisiniz. Vudi Hayeslə mən ilk dəfə 1957-ci ildə Ohayo ştatı futbolçularının Ayova komandası üzərindəki qələbəsi münasibətilə (bu qələbə onları "Böyük onluq" çempionatının qalibi etmişdi) görüşmüşdüm. Mən futboldan danışmaq istəyirdim, o isə xarici siyasət məsələlərini önə çəkdi. Biz xarici siyasət haqqında söhbət etdik.

Mənə nə zamansa verilmiş ən çətin suallardan biri budur: görüşdüyünüz adamlardan kiıni ən maraqlı həmsöhbət hesab edirsiniz? Təxminən qırx il ərzində mənə əsrimizin ən görkəmli kişi və qadınları ilə görüşüb sohbət etmək nəsib olmuşdur. Buna