bir-biriyle nasıl anlaşır?

-Japonca? Aman tanrım. Na kadar ilginc.

-Əvət, Akai dai. Fudziyama. Akira Kurasava. Xarakiri.

-Çok teşekkürler əfəndim, çok naziksiniz. Görüşürüz.

-Muhakkak görüşürüz, - dedim.

***

Boğazın sularından, Mərmərə dənizindən xəfif bir sis dalğa-dalğa yüksəlirdi. Soyuqdu. Qarşı tərəfin get-gedə uzaqlaşan minarələri duman içində bir xəyal, bir nağıl kimiydilər. İsti havalarda göyərtəni dolduran sərnişinlər indi içərilərdə idilər. Göyərtədə tək bir mən idim. Bir an mənə elə gəldi ki, tək bir göyərtədə deyil gündə neçə kərə Avropadan Asiyaya, Asiyadan Avropaya üzən bu gəmidə də yalqıza. Avropada da yalqızam... Asiyada da yalqızam.

Get-gedə yaxınlaşan dalğalarının üstündə cərgəylə düzülmüş martı quşlarına baxıb düşünürdüm: Bizlər quşları seyr etdiyimiz kimi, onlar da gündə vapurlarla o taydan bu taya, bu taydan o taya keçən insanları seyr edib nələr düşünürlər görəsən?

Mənə elə gəlirdi ki, gəmi yubanır. Düz 6-da evdə olmalıydım. Altının yarısı idi. Gəmi iskələyə yanaşar-yanaşmaz sıçrayıb çıxdım, yüyürüb «dolmuşa» mindim. Altıya on qalmış evimizin yanında maşından endim. Pilləkənləri tələsik adlaya-adlaya altıya beş qalmış mənzilimizə girdim. Başardım, çatdım. Bilirdim ki, telefon zəngi düz 6-da səslənəcək.

Düz altıda, əqrəb-əqrəb üstündə olanda telefon zəngi çalındı. Kimin telefon etdiyini bilirdim. Odur ki, dəstəyi qaldırıb:

-Mərhaba, İldəniz bəy - dedim.

-Mərhaba... Keçən hafta sözləşmişdik ki, bu gün 6-da sizə telefon açım.

5 noyabr 1993. İstanbul.

P.S. noyabr ayının yeddisində böyük şəhər bomboş idi. Küçələr, caddələr, meydanlar, bulvarlar, parklar - bomboş, adamsız. Maşınlar, dolmuşlar, taksilər, minibuslar, avtobuslar, tramvaylar hərəkətsiz. Gəmilər isgələlərinə yapışıb durmuş.

Quşlar çaşıb qalmışdılar. Təəccüb içindəydilər. Nələr oldu bu böyük şəhərə? İnsanlar necə oldu, birdən-birə qeyb oldular. Trafik nədən donub durdu. Yük maşınları, qatarlar nədən yerindən tərpənmirlər.

Quşlar hardan