m – “Həqiqətən Allah sizə atalarına and içməyi qadağan edir” hədisini şərh edərlən deyir: “...Əshabımız bu cür şeylərə and içmək üçün qeydsiz-şərtsiz məkruh hökmü verirlər. Bu hədisin zahiri və hədisin mənası barədə təqdim etdiyimiz görüş bunun da haram olmasını tələb edir.” Sitatın sonu. “ət-Təvdih” kitabından daha əvvəl qeyd etdiklərimizə əsasən iki görüşdən güclü olan görüş bu əməlin haram olmasıdır. “əş-Şamil” kitabında deyilir: “Məşhur olan görüş budur.” İbnun-Nəci deyir: “Məxluq ilə yəmin etmək haqqında ixtilaf ediblər, bunun məmnu olduğu söylənmişdir, bunu əl-Ləxmi demişdir və buna bənzər İbn Bəşirin haram olması barədə dediyi sözüdür. Məkruh olduğu da deyilmişdir, bunu İbn Rüşd demişdir. əl-Fəkihəni aydın sözlərlə bildirmişdir ki, məzhəbin məşhur görüşü bu əməlin məkruh olmasıdır. Bütün bunlar şəriətdə təzim olunmuş bu şeylərə and içənin sözündə sadiq olduğu hallara aiddir, lakin yalandan bu şeylərə and içməyə gəldikdə isə bunun haram olmasında heç bir şəkk yoxdur, çünki bu, bir yalandır, yalan isə haramdır və şəriətdə təzim olunmuş and içdiyi şeylərlə istehza etməkdir. Hətta əgər peyğəmbərlə və ona yaxın şeylərə aid olaraq ola bilsin ki, küfrdür. Allah saxlasın! Doğrusunu Allah bilir!”[9]
“Muxtəsar Xalil” kitabına şərh yazmış digər maliki alimi Alləmə Əbu Abdilləh Muhamməd bin Abdilləh bin Ali əl-Xaraşi – rahiməhullah – deyir:
“Güclü olan görüş zikr olunan şeylərlə and içməyin haram olmasıdır, əl-Fəkihəni isə bunun məkruh olması görüşünü məşhur saymışdır. İxtilaf insanın and içərkən andında sadiq olduğu hala aiddir, əks təqdirdə isə qəti olaraq haramdır. Qan, məqam, sultanlar, şərəfli insanlar kimi şəriətin təzim etmədiyi şeylərə and içməyə gəldikdə isə bunun haram olmasında şəkk yoxdur. Əgər bütlər və buna bənzər - peyğəmbərlər istisna olmaqla - Allahdan başqa ibadət olunan şeylərlə and içməklə onlara təzim etməyi qəsd edərsə küfr etmiş olar, lakin İsa kimi ibadət olunan peyğəmbərlərdən birinə and içməklə onu təzim etməyi qəsd etmək küfr deyildir, amma