(“Təfsiri-nümunə”yə istinadən)

“Həqiqətən, Loğmana: “Allaha şükür et!”- deməklə hikmət verdik. (Çünki) hər kəs şükür etsə, özü üçün şükür etmiş olur və hər kəs nankor olsa: (bilsin ki,) Allah müstəğnidir və həmd olunmağa layiqdir”. (12) “(Və yad et ki,) bir zaman Loğman oğluna nəsihət edərək dedi: “Oğlum! Allaha şərik qoşma! Həqiqətən, Allaha şərik qoşmaq çox böyük zülmdür”. (13) “Oğlum! Şübhəsiz ki, əgər (sənin əməlin) bir xardal dənəsi ağırlığında belə olsa, istər bir qayanın içində, istərsə də göylərdə və ya yerin təkində olsun: Allah onu gətirər. Həqiqətən, Allah dəqiqdir və hər şeydən xəbəri var”. (16) “Oğlum! Namaz qıl! Yaxşılığa əmr et! Pisliyi nəhy et! Sənə baş verən müsibətlərə döz ki, bu, sarsılmaz iradənin nişanəsidir”. (17) “Və üzünü insanlardan çevirmə və yer üzündə qürurla yerimə! Çünki Allah hər hansı bir ifadə satıb fəxr edən kimsəni dost tutmaz”. (18) “Və yerişində mötədil ol və səsini ucaltma! Çünki səslərin lap pisi ulağ səsidir”. (19)

Yuxarıda oxuduğumuz ayələr “Loğman” surəsindəndir. Bəs Loğman kim olmuşdur?

Loğmanın adı elə həmin bu surədə iki dəfə işlədilmişdir. Quranda bu insanın peyğəmbər olub-olmadığına aid ayə gəlməmişdir. Ancaq ayələrindən belə nəticə çıxartmaq olur ki, o, peyğəmbər olmamışdır. Çünki, adətən peyğəmbərlər haqqında bəhs ediləndə onların tövhidə dəvət etməsindən, şirklə mübarizəsindən, əcr və savab haqqında nəsihətlər bəyan edilər. Halbuki, Loğman haqqında bunların heç biri gəlməmişdir. Onun yuxarıda da oxuduğumuz kimi oğluna verdiyi nəsihətlərə rast gəlmək olur ki, ümumi xarakter daşıyır. Yəni bu nəsihətlərdə deyilənlər bütün insanlara aiddir. Bu da onu sübut edir ki, o, arif bir insan olmuşdur.

Həzrət Peyğəmbərdən (s) gələn hədisdə deyilir: “Haqqına deyirəm ki, Loğman peyğəmbər olmamışdır. Ancaq elə bir bəndə idi ki, çox fikirləşərdi. İman və yəqini ali idi. Allahı sevərdi və Allah da onu sevərdi. Hikmət nemətini ona əta etmişdi”.

Tarixlərin bəzisində Loğman Sudan mənşəli qaradərili qulam kimi təsvir