(İslami saytlara istinadən)

Hər bir işi görməmişdən əvvəl bəzi müqəddimələr vardır ki, onlar olmasa, iş nəticəsiz qalacaqdır. Əgər həmin müqəddimələr olarsa, ancaq işi görməsən, yenə də nəticəsiz qalacaqdır və fürsəti əldən vermiş olacaqsan. Ağıllı insanlar o kəslərdir ki, səbrlə həmin müqəddimənin hazır olmasını gözələyərlər. Müqəddimələr hazır olandan sonra isə həmin işi görər ki, məqsədinə çata bilsin.

Beləliklə, tələskənliyin mənası - müqəddimələr hazır olmadan həmin işi görməkdir ki, bu da nəticəsiz qalacaqdır. Tələskənlik əxlaqi rəzilət sayılır. Səbir etmək isə onun antonimidir. Səbir - əxlaqi fəzilət sayılır. İnsanlar tələsdiyinə görə onlara çox sayda xəsarət dəyir. Ona görə də Qurani-Kərim insanları səbir etməyə, hövsələli olmağa və tələsməkdən qaçmağa dəvət edir. Quranda peyğəmbərlərin dastanlarını eşitməklə tələsməyin ziyanını və səbir etməyin şirin səmərəsini görmək olar. Quran-Kərimin sorağına gedib, bir neçə ayəyə nəzər salaq:
1. “Musa ona dedi: “Öyrədildiyin elmdən mənə öyrətmək şərti ilə sənə tabe olummu?”. Dedi: “Sən mənimlə bərabər səbir edib qatlaşa bilməzsən. Ətraflı bilmədiyin bir şeyə necə dözə bilərsən?”. Dedi: “İnşəallah məni dözümlü görəcəksən və sənin əmrindən çıxmayacağam”. (“Kəhf”, 66-69).
2. “(Ya Muhəmməd!) sənə o savaşların (və ya düşmənlərin) xəbəri gəlib çatdımı? O zaman onlar mehriban divardan aşıb gəldilər. Onlar Davudun yanına gələndə Davud qorxdu. Onlar dedilər: “Qorxma! Biz birimiz o birisinə haqsızlıq edən iki savaşanıq. Bizim aramızda ədalətlə hökm et! Və haqdan keçmə və bizi düz yola hidayət et! Bu, mənim qardaşımdır. Onun doxsan doqquz qoyunu, mənim isə bircə qoyunum vardır. O: “Onu mənə ver!” - deyir. Danışıqda da mənə qalib gəlir. (Davud) dedi: “O sənin bircə qoyununu öz qoyunlarına qatmaq istədiyi üzündən sənə zülm etmişdir, əslində şəriklərin çoxu bir-birinə zülm edər. Təkcə iman gətirib saleh əməllər edənlərdən savayı. Bunlar isə olduqca azdırlar”. Davud bildi ki, Biz onu imtahana çəkmişik. Dərhal Rəbbinə