uşaqlar da böyüklər kimi klassik musiqidən ya anlayarlar, ya da anlamazlar. Bethovenin 32 sonata məcmuəsi eyni zamanda həm tələbələr üçün pedaqoji konsert ədəbiyyatı, həm də ən peşəkar pianoçular üçün əsərdir.

Pikasso iki yaşında ikən, yəni hələ danışmadığı yaşda şəkil çəkməyə başlamışdır. Ovid, başqa uşaqların ilk sözlərini deməyə başladığı yaşında həksametrə (şeir növü) vəznində danışmağa başlamışdır.

Göründüyü kimi, sənət əsər deyil, idrakdır. Təhsil vasitəsi ilə deyil, qəlb, könül, sevgi və ruh sadəliyilədir. Fransız rəssamı Cin Dubuffət (Jəan Dubuffət) yazır: "Bəzi kəndçilər işlərini bitirdiklərində bir ağac parçasını əllərinə alıb heykəl düzəldərlər. Bunu düzəltmək üçün on il akademik təhsilə getmək lazım deyil. Bununla demək istəyirəm ki, sənətin qapısı hər kəsə acıqdır. Xüsusi bir istedad və ya məktəb oxumaq istənilməz. Hər kəs sənətkardır".

Bu ifadələr bizə Tolstoyu və onun “Yasnaya Polyana”dakı məktəbini xatırladır. Orada Tolstoy dərin dini və əxlaqi həqiqətləri uşaqlarla müzakirə edərdi. Sənət, din və əxlaq anlayışının bilik və zəkadan gəldiyi deyil, daxildən gəldiyi görülür. Burada ağlın-ağla qarşı durma səbəbi deyil, qəlbin və ruhun başqa bir qəlbə və ruha qarşı durma səbəbidir. Ortada olan həqiqətlər mədəniyyətin "inkisafi" haqda olan fikirləri inkar edir. Mədəniyyətin tarixi yoxdur, insan isə dünya tarixinin dəyişilməzliyidir.

Ateizmdə insanın "ən insani" davranışı belə insani deyildir. Çünki ateizmdə insan, insan deyil, “kamilləşən” heyvandır. Bu baximdan əxlaqlı bir ateist ola bilər, lakin ateizmin əxlaqı yoxdur. Ateizm insanın şəxsi əxlaq anlayışını qəbul etmədiyi üçün insanın əxlaqlı olmasını da tələb etmir.

Heyvan üçün ətrafda olan şeylər olduğu kimidir. Halbuki insan çox erkən yaşlarından öz xəyali dünyasını qurur və ona fiziki olaraq yaşadığı dünyadan daha çox bağlanır. Aristotel ağıl və düşüncə arasında olan fərqi insanı və ilahi arasındakı fərq olduğunu iddia edir. Aristotelin bu fikrinə bir az ayıq başla baxdıqda görəcəyik