İnsanın fitri istedadlarından biri də həqiqət axtarmaq hissidir. İnsan qabiliyyətlərindən biri isə qüdrət və həqiqəti tanımaqdır. Özünü və ətrafındakı dünyanı tanımaq - insanın xüsusiyyətlərindəndir. İnsan özünü tanıyaraq, başqa şeyləri də tanımağa, hətta Allahı tanımağa da qadir olur. Özünü tanımaq - bizim bütün biliklərimizin mənşəyidir. O kəs ki, özünü tanıyar - başqa şeyləri tanımaq zərurəti əldə edər. Çünki öz varlığı haqqında agah olandan sonra, özünün zəif cəhətlərini tanıyacaqdır. Məqsədinə tərəf gedən yolun metodologiyasını tanımaq zərurəti ilə qarşılaşar. Başqa tanımalar onun üçün mümkün olar. Əmirəl-möminin (ə) buyurur: “O kəs ki, özü haqda cahildir, qeyri-özünü necə tanısın?”.

Ona görə də elm və biliyi əldə etmək imkanı və əhəmiyyəti özünü tanıma yolu ilə bizə aydın olur. O zaman ki, elm və kamala çatmaq zəruri və əhəmiyyətli olarsa, həqiqətləri dərk etmək qüvvəsini inkişaf etdirmək də əhəmiyyətə mailk olacaqdır. İnsanın ağıl qüvvəsi həqiqətləri dərk etməkdə nə qədər güclü olarsa, məqsədə doğru yol və maneələri yaxşı tanıyacaqdır. Əksinə, əgər insanın tanıma qüvvəsi öz iş fəaliyyətini əldən verərsə, kamala doğru hərəkət mümkünsüz olar. Dalınca da fəlakət gətirəcəkdir.

Bu mövzu da özünü tanıma yolu ilə dərk edilir. Həm Quran və həm də sünnə bunu təsdiq edir. Qurani-Kərimdə və Məsumlardan (ə) gələn hədislərdə elmin və elm öyrənməyin fəziləti haqda gözəl sözlər mövcuddur ki, onların bir neçəsinə işarə edək: “(Allah) ədalətlə (xalqın ümuratının tədbirinə) qaim (məşğul) olan halda şəhadət verir ki, həqiqətən, ondan başqa bir tanrı yoxdur. Mələklər, elm sahibləri də (buna şəhadət verirlər)”. ( Ali-İmran 18).

Pərvərdigar tövhidini dərk etmək mərtəbəsinə çatmaq və Ona şəhadət vermək - elm sahibləri üçün mümkün olan bir şeydir. Bu elmin fəziləti və zəruriliyi - tənhalıqda kifayətdir. Allah buyurur: “Ey iman gətirənlər! Sizə: “Məclislərdə yer açın!” - deyildiyi zaman, yer açın ki, Allah da sizə (cənnətdə) yer açsın və sizə “Qalxın!”- deyilən zaman