- Yuxu və ruh. Yuxu ruhun misal
aləmində gəzintisidir.
Yaşadığımız maddi aləm ən
aşağı dərəcədə olan və ruhun
bədəndə həbs edildiyi aləmdir.
Misal aləmi isə mələkut
aləmindən aşağı, (yəni tam
mücərrəd, qeyri-maddi
olmayan) amma maddi
aləmdən üstün bir aləm. Ruh bu
aləmdə nisbətən azaddır.
İstədiyi yerə gedib-gələr. Və
bəzi insanlarla röyada əlaqə
yaradar. Və bir çox röyalar real
həyatla uzlaşar. Bunlar nağil
deyil, həqiqətdir.
- Bəzən yuxu xəyal qüvvəsinin
təzahürüdür. Hansı ki xəyal özü
ruhun bir mərtəbəsi. Bəzi
alimlərə görə ruhun bütün iş
bacarığı xəyal qüvvəsində
( burda xəyal dedikdə, şairanə
təxəyyül qüvvəsi nəzərdə
tutulmur) cəmləşib. Bunu
becərirsək, bir çox qeyr-adi
işləri görə bilərik. Xırda
kəramətlər, uzağıgörmə,
təsiredicilik, mələkləri görmə,
ölülərlə danışma, ruhani aləmi
müşahidə etmə və s. Necə ki
ruhun istedadlarını mənfi
səmtə də istiqamətləndirsən,
bir çox qeyr-maddi və qeyri-adi
iş bacarığına yiyələnər. Məsələn
hazırda yoqçular, cintutanlar
həmin metoddan istifadə
edirlər.
Müsbət yöndə də belədir. İnsan
nəfsini, ruhunu
kamilləşdirməklə bir çox ali
zirvələrə nail ola bilər. Ariflərə
görə Allahın sifətləri
mövcudatda cilvələnib, özünü
əks elətdirib. Mövcudatın hər
biri Allahın müəyyən sifətinin,
adının cilvəsidir. Lakin
mükəmməl ruh sahibi insan,
Allahın bütün sifətlərinin
təzahürüdür, cilvəsidir. Demək
Allahın iznilə Allahın bəzi işlərini
görə bilər. İnsan Allahın yer
üzərində xəlifəsidir, canişinidir
və adlarının məzhəridir kimi
cümlələr də bu deməkdir.
Əslində yuxu elə ölüm
deməkdir.(Yuxu ilə ölümün
mahiyyəti birdir) Hər bir insan
adətən minimum gündə bir
dəfə ölümü təcrübə edir. Yatan
şəxsin oyanmasına, dirilməsinə
heç bir qaranti yoxdur. Əgər
yuxu maddi aləmdən bir
mərtəbə yuxarıdırsa, amma
ölüm yuxudan da üstün. Yəni
insan öldükdə həqiqətlər daha
aydın şəkildə sezilir. Bədən
ruhu həbs etdiyindən, o
reallıqları və batini görə bilmir.
Yalnız mənəviyyata diqqət
etməklə ruhun