İslami saytlara əsasən)

Yalanın mənası. Yalan - əxlaqi rəzillik və ictimai nizamsızlıq olaraq, yanlış söz, həqiqətə əks olan haqsız danışıq deməkdir.

Nifaq və yalan - bir sikkənin iki üzüdür

Əgər bir kəs bəyənilməmiş, çirkin bir iş görərsə, yalanla öz mənfi işini ört-basdır etməyə, başqalarını aldatmağa çalışacaqdır. İnsanları aldatmağa vərdiş etmək nəticəsində şəxs elə duruma döşə bilər ki, artıq öz eybini hiss etməsin.

Yalançı ictimai həyatda şəxsiyyət və etibarını düzəltməyə çalışar. Buna görə də yeni yalanlar danışar. Yalan bir daha göstərər ki, yalançının zahir və batini arasında uyğunluq yoxdur. Yalan və yalançı bu nəzərdən eynidirlər.

Yalan danışan şəxs öz rəftarlarını yenidən düzəltmək üçün səy edər. Çalışar ki, cəmiyyətə doğruşu şəxs kimi görünsün. Şəxsi yalan söyləməyə vadar edən amil ya başqasının qüdrətindən qorxduğuna görə olar, ya da mənfəət əldə etmək üçün olar. Ancaq nifaqda əsas amil və hədəf qüdrətdən qorxmaqdır. Bu, onu mənfəətdən məhrum edə bilər. Ya da ona təzyiq göstərə bilər. Onu elə bir işə vadar edər ki, onun etiqadı ilə uyğun gəlməz. Ona görə də demək olar ki, yalan ilə nifaq arasında ümumi və xüsusi rabitə vardır.

Yalanı necə tanımaq olar?

Quran yalan ilə doğrunu bir-birindən ayırmanın yolunu bunda görür ki, bir şəxs öz inanc və etiqadına müxalif olan söz danışarsa, həqiqətdə yalan danışmış olar. Hətta əgər onun sözündə haqlı hissə olsa belə, ancaq onun adətinə uyğun gəlmədiyi, sözü ilə adətinin fərqli olduğu üçün yalan söz hesab edilər. (“Munafiqun”, 1)

Beləliklə ola bilsin ki, bir şəxs elə söz deyər ki, yanlış və haqsız olar. Ancaq bu adam heç vaxt yalan danışmadığından onu yalanda ittiham etmək olmaz. Əksinə, yalançı insan düz söz danışarsa, bu, onun yalançı kimi tanınmasını aradan aparmaz. Çünki o, öz adətinin əksinə olaraq, düz söz danışmışdır. Ona görə də yalanı doğrudan ayırmanın yolu – o cümlədən, həmin şəxsin və ya söz danışanın adət və meyarından asılıdır.

Yalanın amilləri

Qurani-Kərim bir neçə