problemlərlə üzləşmələrinə gətirib çıxarar. Bu məsələ təkcə ictimai deyil, fərdi həyat mövqeyinin də süqut etməsinə səbəb olar.

Quranın istehza haqqındakı baxışı

Qurani-Kərim bu mövzuda çox sayda tövsiyələr vermişdir. Onları bir neçə dəstəyə bölmək olar: birincisi, o ayələr ki, əmr edir heç bir mömin kişi və qadınlar başqa möminlərə məsxərə etməməlidirlər. Məsələn: “Ey iman gətirənlər! Heç bir qövm başqa bir qövmü məsxərəyə qoymasın. Ola bilsin ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar. Həmçinin qadınlar da başqa qadınları məsxərəyə qoymasınlar, ola bilsin ki, bunlar onlardan daha yaxşı olsunlar”. (“Hücərat” surəsi, 11).

İkincisi isə baş verən hadisələri olduğu kimi bəyan edir. Onların çirkinliklərini və təhlükələrini yada salar. Bu hadisələr bəzi vaxtlarda kafirlər tərəfindən, bəzi vaxtlarda isə münafiqlər tərəfindən baş verər.

Məsələn: “Kafirlər üçün dünya həyatı zinətlənmişdir və onlar iman gətirən şəxslərə məsxərə edirlər, halbuki təqvalılar Qiyamət günü onlardan üstündürlər. Allah, istədiyi şəxsə saysız-hesabsız ruzi verər”. (“Bəqərə” surəsi, 212).

Dünya kafirin gözündə gözəl və zinətlidir. Ancaq möminlər dünyaya çox diqqət etməzlər. Onu axirətə çatmaq üçün bir vasitə kimi görərlər. Dünyaya bağlılıqları o qədərdir ki, axirətin səadəti üçün faydalı olsun. Ona görə də möminlər arasında elə kəslər olmuşdur ki, öz mallarını İslam yolunda xərcləmişdilər. Özləri isə imkansız vəziyyətdə qalmışdılar, ya da başqa bir səbəbdən yoxsul olmuşdular. İslamın düşməni olan kafirlər də onlara bu səbəbdən məsxərə edərdilər. Yuxarıdakı ayədə də Allah bu cür möminlərə ürək-dirək verər və onlara təslim olmamağı tövsiyə edər. Və bildirər ki, onların Allah dərgahında məqamları Qiyamət günü uca olacaqdır. Kafirlər daha çox möminlərin yoxsul olmasına görə onlara məsxərə edərdilər. Ona görə də Allah buyurur ki, Allah hər kəsin ruzisini nə qədər istəyir, o qədər verir.

İslamı qəbul etmiş kimi özlərini göstərən münafiqlər də möminlərin içində yaşayaraq, həqiqi möminlərə