İnsanın özünə dəyər verməsi, əməllərini özü-özlüyündə qiymətləndirməsi çox mühüm məsələdir. Təbii ki, özünə dəyər vermək mənasında söhbət lovğalıqdan, təkəbbürdən deyil, insanın öz səviyyəsini insanlıqda, elmdə, cəmiyyət içərisində və s. başa düşə bilmək qabiliyyətindən gedir. Bunu etmək üçün Allah-Təala insana şüur, dərrakə kimi nemət bəxş etmişdir. Təəssüf ki, bu nemətdən lazımınca yararlana bilməyən insanlar da mövcuddur. Bəziləri təkəbbür və lovğalıq üzündən, digər bəziləri bilməyərəkdən bunun fərqinə varmırlar, bununla da cəmiyyət içərisində özlərinə yer tapa bilmirlər. Bu halda lovğa və təkəbbürlü insanlar özlərini cəmiyyətdə daha üstün hesab etdiklərindən bu cəmiyyətdən daha yaxşısına layiq olduqlarını düşünürlər. Bu tip insanlar isə axirətini bu dünyasına satan insanlar kimi olurlar. Hz. Əli (ə.) bu barədə buyurur: “Axirətini bu dünyasına satan şəxs onların hər ikisini əldən vermişdir”. Amma bu məsələnin bilməyərəkdən fərqinə varmayan insanlar cəmiyyət içərisində bir başqa cür özlərinə yer tapa bilmir, narahat olur. Göründüyü kimi, hər iki hal üçün oxşar cəhət belə insanların cəmiyyət içərisində əziyyət çəkmələridir. Fərq isə hansı yolla bu problemin meydana gəlməsindədir. Çox qəribə bir haldır ki, belə hallar İslamı yaşayan insanlarda da (söhbət ümumiyyətlə müsəlmanlardan getmir, İslam qaydalarına riayət edən və ya etməyə çalışan müsəlmanlardan gedir) çox rastlanır. Lovğa insanların İslam qaydalarıa riayətindən şəkk vardır, çünki, təkəbbürlülük İslamdan deyildir. Odur ki, müzakirə obyekti məlumatsızlıq ucbatından özünüdəyərləndirmə prinsipinə etinasız yanaşan və İslam qayda-qanunlarını dərk edərəkdən onlara əməl edən və ya belə deyək ki, əməl etməyə çalışan insanlardan gedir.
İslamda özünüdərketmkə və qiymətləndirmə prinsipinin əsas hissəsi insanın öz nəfsini idarə edə bilməsidir. Nəfslə mübarizə aparmaq müsəlman üçün çox mühüm əhəmiyyət kəsb edən bir məsələdir. Özünü dərk edən və həyat kimi neməti dəyərləndirən insanlar hər vaxt öz nəfsləri ilə