mübarizədə olurlar. Qalib gəlmək asan məsələ olmasa da, nəfslə mübarizə ən böyük cihad hesab olunur. Hədislərdən birində buyrulur ki, Peyğəmbər (s.ə.a.s.) döyüşlərdən birindən qayıdan əshabına belə dedi: “Əhsən sizə, kiçik cihadın öhdəsindən gəlməkdə müvəffəq oldunuz. Daha böyük cihadda da qalib olmanızı istəyirəm.” Soruşuldu ki, “Ey Allahın Rəsulu, bundan da böyük hansı cihad olsun ki?!” Peyğəmbər (s.ə.a.s.) buyurdu: “Öz nəfsinizə qarşı edəcəyiniz cihad!” Demək ki, insanın öz nəfsi ilə mübarizədə qalib çıxması onun həm də Axirətini hər an xatırlamasıdır, çünki cihadın bu növü də Allaha xatirdir və müsəlman üçün vacibdir. İnsanın özünü dəyərləndirə bilməsi məsələsi birbaşa onun nəfsi ilə ünsiyyətindən irəli gəlir. Müsəlmanlar arasında bəziləri bu məsələdə etinasız olduqlarından İslamın namaz, oruc və s. kimi vacib rüknlərinə əməl etsələr də, nəfslə mübarizədə süstlük göstərirlər, həyata keçirdikləri hər növ ibadətin şirinliyini, fəzilətini aradan aparırlar. Unutmaq olmaz ki, Allahın insana bəxş etdiyi nemətlər müqabilində Ona edilən ibadət və itaətə Onun heç ehtiyacı da yoxdur. Allah-Təala ilə ünsiyyətdə, Onun dediklərinə əməl etməkdə və nəfsin idarə edilməsində hər növ ziyan da insan üçündür, xeyir də insan üçündür.
Cəmiyyətdə tez-tez belə bir fikirlə rastlaşmaq olar: “Namaz qılmıram, onsuz da o qədər günahım var ki, Allah məni bağışlamaz!” Əslində yazının əsas mövzusu məhz elə bu fikirdir. Yazını oxuyan oxucu elə düşünməsin ki, söhbət namazdan gedir. Bəli, namaz da vacibdir, amma namaz bu yazının mövzusu deyil, buradan əsas məqsəd insanların Allah-Təala barəsində yanlış düşüncələridir. Məhz bu səbəbdən də, bir çoxları namazdan da yayınır, nəfsini idarə etməkdən də vaz keçir (halbuki, istəsə asanlıqa hər şeyi yoluna qoya bilər!). Amma əgər o insan Allah rəhmətinin genişliyindən xəbərdar olsa, elə deməz. Qurani-Kərimdə Allahın rəhmli və rəhman olduğu elə ilk surədən və ilk ayədən də bəllidir: “Mərhəmətli, rəhmli Allahın adı ilə!” (Əl-Fatihə, 1). Davamlı olaraq