Nikah ən çox dərk olunan və ya dərk olunmayan bioloji istəyə əsasən, nəsil artırmaq instinkti nəticəsində baş verir. Uşaqlara sevgi, qayğıkeşlik hissləri insanı bütün ömür boyu müşayiət edir. Artıq özlərinin hətta ata, ana olan uşaqlarına qarşı valideyni məhəbbəti heç kimi təəccübləndirmir. Ailədə uşaqların olmaması, təbiət tərəfindən qoyulmuş qanunun həyata keçirilməməsi hissləri daima əsəbləri pozan bir amilə çevrilir.


Şübhəsiz ki, bütün uşaqsız ailələr uşaqlı ailələrə nisbətən daha az xoşbəxtdirlər və nikahda uyğunluq onlarda nisbətən azdır. Uşaqlara məhəbbət, onlara qayğı (bütün başqa instinktlər kimi) bəzilərində çox güclü, bəzilərində zəif olur. Çox nadir hallarda elələrinə rast gəlmək olar ki, onlarda bu instinkt, ümumiyyətlə, olmasın. Lakin ailədə uşaqların mütləq olması əksəriyyət tərəfindən norma hesab olunur.

Ailənin və ayn-ayn şəxslərin həyatında uşaqların bir neçə funksiyası var. Birincisi, uşaqlar ona görə lazımdır ki, ailə möhkəm, şən və mükəmməl olsun. Başqa sözlə, uşaqlar ailə həyatına ahəngdarlıq verirlər. İkincisi, uşaqlar valideynlərin tərbiyəçi kimi atalıq və analıq imkanlarının meydana çıxmasına səbəb olurlar. Uşaqlar elə bir obyektdirlər ki, valideynlər özlərinin on yaxşı xüsusiyyətlərini onlarda davam etdirə bilirlər. Üçüncüsü, uşaqlı ailədə valideynlər qocalıq dövründə tək-tənha qalmaqdan qorxmurlar. Nəhayət, bir neçə uşağı olan ailələrdə nəslin düzgün tərbiyəsi daha yaxşı həyata keçirilir. Bu dörd müsbət cəhətlə yanaşı, iki mənfi cəhəti də göstərmək lazımdır. Uşaqlar valideynlərini ailə qayğılan ilə yükləyib, onları şəxsi, ictimai və mədəni həyatdan, dostlardan, tanışlardan və s. tam və ya müəyyən dərəcədə ayırır; ailədə uşaqların olması və bununla əlaqədar məişətdə maddi çətinliklərin yaranması da ailədə münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb ola bilər.

Nəslin davam etdirilməsi instinkti (buraya yalnız cinsi əlaqə ehtiyacı deyil, eyni zamanda uşaq böyüdüb tərbiyələndirmək də aiddir) hər bir şəxsdə vardır. Öz uşağına məhəbbət və