📚 Oxu zalı
Məqalələr, hekayələr və maraqlı yazıları oxuyun, şərh yazın və reytinq verin.
48163Məqalə
256Kateqoriya
0Yeni yazı
6789992088Oxunma
📖 ÖLüm bir feLsefi probLem kimi

Müəllif: AnGeL_of_HeLL
🕒 16.04.2011 / 22:34
Karl Yaspers Almaniyanın və dünyanın ən görkəmli filosoflarından biri olmazdan daha öncə həkim idi, daha doğrusu, Almaniyanın çoxsaylı həkimlərindən biri idi. O, bir həkim olaraq xəstə insanların psixoloji durumunu yaxından müşahidə etmiş, ölüm və həyat arasında olan insanların fəlsəfi yaşantılarını anlamağa çalışmışdır. Ölüm ayağında olan insan nə kimi duyğuları yaşayır? Dünyanı, həyatı, insanları necə hiss edir? Həyatın mənasını nədə görür? Yaspersin məhz bu dərin müşahidələri onu Almaniyanın çoxsaylı həkimləri sırasından ayırmış və dünyanın ən görkəmli filosoflarından biri etmişdi.
Ölüm nədir? Hind filosofu Vivekananda belə hesab edirdi ki, ölüm zəifliyin bir ifadəçisidir: Zəifin nə bu dünyada, nə də başqa dünyada yeri yoxdur. Zəiflik – ölümdür, - deyirdi Vivekananda.
Sokratın öz ölümü ərəfəsində son dəfə etdiyi söhbəti xatırlayın. Bu söhbət Fedonda təsvir edilir. Sokrat ölüm ayağında e'tiraf və bə'yan etdi ki, o, fəlsəfənin tə'yinatını hər şeydən əvvəl insanın özünü ölümə hazırlamasında görür. Transsendental dünyaduyumun daşıyıcısı olan Sokrat üçün bu heç də təsadüfi deyildi. Sokrat qədim yunan fəlsəfəsində transsendental istiqamətin ən mühüm həlqələrindən biri idi və Sokratın siyasi mülahizələri də elə transsendental dünyaduyumun üzərində köklənmişdi.
Qədim yunan fəlsəfəsinin başqa bir istiqaməti - kosmosentrik istiqamət spiritualist dünyaanlamanı irəli sürür və bu əsasda da ölüm hadisəsini bütün Kainata şamil edir. Spiritualist dünyaanlamada Dünya Ruhu mütləq varlıq ol¬du¬ğundan hər şey, o cümlədən, kosmos onun vasitəsilə izah edi¬lir. Kos¬mos burada substansial statusa malik olmayıb, özünü Dün¬ya Ruhu¬nun mücəssəməsi kimi göstərir. Dünya Ruhu Kosmosun mahiyyəti, Kosmos isə Dünya Ruhunun təcəssümüdür. Kosmos məhv ola bilsə də, birdəfəlik itiril¬mir. Dünya Ruhu özündə Kos¬mo¬sun yenidən bərpa oluna bilməsi imkanını saxlayır. Dünya Ruhu Dünyadan qopub ayrıla bildiyi üçün Kosmos da pe¬riodik olaraq məhv olur və yenidən yaranır, bütün canlılar kimi doğulur
Şərhlər 4
Bütün şərhlərə bax 4Keçidlər
24.04.2011 / 19:04