Eger ozunu tanisan ............
Yaradilmislar icinde insan en sirli varliqlardan biridir.O,butun din,elmi,felsefi mekteb ve ceryanlarin en esas movzusudur.Butun bu saheler insanin mahiyyetinin neden ibaret oldugunu arasdirmaga calisir,onu tanimaga ceht gosterirler.Bele ki,insanin ehtiyaclari malik oldugu bacariq ve imkanlari hansi derecelere cata bileceyi tam bilindiyi teqdirde onun seadetinen sohbet gede biler.İnsanla bagli olan butun elm saheleri ictimai ve ya ferdi seadetin axtarisindadir.
İslam maarifinde de insani tanimanin xususi yeri ve ehemiyyeti vardir.Allahsunasligin İslamin esas movzusu oldugunu nezere almaqla demek olar ki,Allahi tanimagin en yagsi yolu da insani tanimaqdir.Qyrani Kerim buyurur:
Yer uzunde yeqini olanlar ucun nisaneler vardir/
Hemcinin sizin oz vucudunuzda da/Meyer gormursunuzmu?!
Mehsur bir hadise Peygember (s)buyurur:
“Herə ozunu tanisa Rebbin taniyar”.
Buna esasen yaradilmis bir sey ne qeder kamil ve murekkeb olsa,bir o qeder onu yaradanin qudret,ezemet ve diqqetini beyan etmis olur.Biz dagi,ulduzlari,yeri,goyu tanimaqla da Allahi taniya bilerik .Lakin bunlari hec biri insan qeder Allahin qudret ve ezemetini beyan ede bilmez.
Quran baximindan insan,vucudunun qurulusuna gore iki sonsuzluq,yeni menfi ve musbet sonsuzluq arasinda yerlesib her iki terefe dogru cezb olunmaqdir.Quran bu movzunu cox sayli ayelerde beyn edir.Bir ayede umumi sekilde buyurur.Heqiqeten, Biz insani (cismini ve ruhunu)en gozel bir bicimde yaratdiq.Sonra ise onu rezillerin en asagi derecesine qaytardiq.