ə kimyəvi baxımdan süddən ayrılar). Lakin kolostrum varlığı qəti hamiləlik tapıntısı deyil. Daha əvvəl hamiləlik keçirmişsə kolostrum sekresyonu illər tərəfindən davam edə bilər. Nulliparlarda da kolostrum təşəkkülü görülmüşdür. Korpus luteum persistansinde, ovarim kistlerinde, myomlarda, vərəmdə də kolostrum meydana gələ bilər. Hətta bəzi qadınlarda menstrüasyon əsnasında, pubertede, klimakteriumda, ovarimdə ibarət olan/yaranan funksional dəyişikliklərə uyğun zamanlarda kolostrum ifrazatı görülə bilər.

Bütün bu səbəblərlə məmə ifrazatı ancaq şübhəli hamiləlik tapıntısı qəbul edilə bilər. Amma ilk hamiləliklərdə digər səbəblər də əliminə edilə bilirsə hamiləlik cəhətdən qiymətli bir tapıntı qəbul edilə bilər.

LİVİDİTE:
Damar genişləməsinə bağlı inkişaf edən qan göllənməsi səbəbiylə vulva, vagina və servikste mavimtırak bir rəng diqqətə çarpanlaşar.

ABDOMİNAL STRİALAR VƏ PİGMENTASYON:
Hamilələrin təxminən %90ında, stria gravidarum da deyilən gərilmə xəttləri ortaya çıxar. Derialtı və dəri ilə əlaqədardır. Dəri toxusunun elastik lifləri bir-birindən ayrılar, altında olan və damardan zəngin təbəqə asanca görülər. Hamilələrin yalnız %10unda müşahidə edilməz. Hamiləlikdən sonra da ağ inci sədəf kimi izlər buraxarlar. Striaların çoxluğu adamın toxusunun elastikiyeti, derialtı toxusunun yağlanılması və gərilməsi ilə əlaqədardır.

Hamiləlikdə bədənin müəyyən bölgələrində ortaya çıxan rəng artımı (pigmentasyon) ən çox sinə ucları, yüz/üz, qarın/arvadın və xarici genital orqanlarda görülər. Göbəklə pubis arasında uzanan xəttin tündləşdiyi görülər. Ayrıca bədəndəki digər əməliyyat izlərində də pigmentasyon artımı görülə bilər.

Alın-yanaq-ağız ətrafında çirkli kahverengi ləkələr qadının yüzünə maskalanmış bir görünüş qazandırar və kloazma gravidarum deyilir (Hamiləlik maskası).

AŞARMA-ƏSƏBİ-RUHİ DƏYİŞİKLİKLƏR:
Hamilə qadında yemək yemə arzusuyla əlaqədar və hamiləlikdən əvvəlki vəziyyətinə uyğun gəlməyən dəyişikliklər olar. Bəzi yeməklərə