Parfum
Keçmişlə əlaqədar ən güclü asılılığıq, gələcəyə olan səfərimizdə ən/en sadiq yol yoldaşımızdır qoxu və çox yaxşı əbədiyyətin simvolu ola bilər." deyirdi Tom Robbins kitabında. Həqiqətən də elədir. Bir anını, bir adamı ya da bir hadisəs(n)i çox vaxt qoxularla xatırlayarıq. Keçmişlə olan asılılığıq qoxularla şəkillənər bəzən. Yaxşı qoxu dediyimiz şey nədir? Qoxu, təbiəti meydana gətirən varlıqların havaya davamlı yaymış olduqları molekullardır. Burnumuz vasitəsiylə tənəffüs etdiyimiz havanın içində olan qoxu molekulları, burnun iç kanallarında elektriksel xəbərdarlıqlara çevrilərək beynə çatar. Beləcə qoxu hiss etmə dediyimiz hadisə reallaşmış olar.
Gözəl iy vermə istəyi, günümüzdən minlərlə il əvvəl yaşayanların, bu günki ətirlərin təməlini meydana gətirər şəkildə qoxular hazırlamalarına səbəb olmuşdur. Məsələn Köhnə Misirdə zengilerin mumiyalarına o biri həyatlarında xoşluq olsun deyə müxtəlif qoxular əlavə etdikləri izah edilər. Köhnə Yunanda isə qadınların bədənlərini aromatik yağlarla ovdukları deyilər. Roma İmperatorluğu dövründə "per fum ümid et " sözcüyü bütün qoxuları ifadə etmək məqsədiylə istifadə edilirdi. Orta əsrlər ilə birlikdə sabun və qoxu istifadəsi inkişaf etdi. 1390larda sidr ağacı, bibəriyə və terebentin ilə spirt istifadə edilərək Macar Odekolonu əldə edildi. İntibah dövründə isə artıq istifadə edilən hər şey ətirlənər hala gəldi. Osmanlı dövründə hərəmin gözdələrinin padşahın önünə çıxmadan əvvəl bədənlərini xoş qoxular ilə ovdukları da ətirlə əlaqədar bilinən detallardan biridir.
Ətir necə edilər?

Ətiri, təbiətdə olan və sintetik olaraq əldə edilən xoş qoxular olaraq təyin edə bilərik. Məsələn bir gül əsənsənin əldə edilməsi olduqca zəhmətli bir işdir. Səhər saatlarında toplanan güllər distillə deyilən əməliyyatdan keçirilər. Bu əməliyyatla gülün bütün kokusal xüsusiyyətlərini daşıyan yağı əldə edilər. Bir kilo gül yağı əldə etmək üçün tam 2 min gülə ehtiyac vardır. Bir başqa deyişlə 1 qr. gül özü, 2 min ədəd/adət gülün