) sünnətinə tam əməl etdiyini düşünən böyük sayda müsəlmanlar vardır ki, onlar yalnız sünnətin insanda zahiri dəyişikliklərin apardığı amillərə önəm verir, daxili və batini dəyişikliyi isə önəmsəmirlər. Çoxlarında nə əxlaq, nə mədəniyyət, nə insanlarla düzgün rəftar, nə də cəmiyyətə xeyir verən bir xüsusiyyət qalmışdır. Sünnətə riayət edərkən, böyük məsələni kiçiltmək, kiçiyi böyütmək, öncə ediləcəkləri gecikdirmək, fərdi mənfəəti cəmiyyət mənfəətindən üstün tutmaq olmaz.
Necə ki, Qurani-Kərimin ayələrini izah etməkdə başqa ayələrə də baxmalıyıq, eləcə də bir hədisi anlamaq üçün başqa hədislərə də baxmaq gərəkdir. Məsələn, geyimin uzun olması məsələsində bir hədisdən yapışıb duranlar var; “Üç cür (tip) insan var ki, Qiyamət günü Allah təala onların üzünə baxmaz, onları tərif etməz və onlara çox ağrılı bir əzab vardır. Onlardan biri paltarını (ərəblərin beldən aşağı geydikləri, büründükləri örtük, paltar) uzadandır.” Qardaşlarımızın çoxu bu hədisi götürüb elə yayırlar ki, sanki dinin əsaslarından biridir. Axı bu, bir şəkil, bir forma, bir zahiri bir dəyişiklikdir. Daxildə, mənəviyyatda bir rol oynamırsa nə mənası var?!

Dinimiz qəlblərimiz və mənəviyyatımızla bağlı əməllərə önəm verir. Ona görə də ola bilməz ki, paltarın uzun olmasıyla Rəbbimiz bizi belə bir əzabla hədələyir. O paltarın uzun olması hansı nəticəyə gətirib çıxarırsa, bax, o təhlükədən qorunmaq lazımdır. Ona görə də həmin bölmədə və mövzuda gələn hədislərin digərinə də baxsaq görərik ki, paltarın uzun olması məsələsi təkəbbürlüklə əlaqəli idi. Deyənlər olacaq ki, uzun paltar özüylə nəcasət və çirkinlik daşıyır. Amma araşdırsaq görərik ki, Rəsulullah (s.a.s) qadınlara uzun (yerlə sürünən) paltar geyməyə icazə vermişdir. Natəmizlik məsələsinə də - torpaq həmin paltarın nəcasətini sürtünməklə aparır – kimi aydınlıq gətirmişdir. Bəyəm eyni torpaq qadının uzun, yerə dəyən paltarını təmizləyirsə, kişinin paltarını təmizləmir? Torpaqda qadınlarla kişiləri ayıran hansı xüsusiyyət var ki?! Amma bütün