bunları qeyd etməkdə məqsəd, kişiləri uzun paltar geyməyə çağırmaq deyil, Rəsulullahın (s.a.s) sünnətinin zahiri formaya deyil, qəlblərə və mənəviyyata önəm verməsini xatırlatmaqdır.

Hədislər Qurani-Kərimin ayətləri ilə ziddiyyət yaratmadığı kimi, öz aralarında da ziddiyyət olmamalıdır. Əslində, ziddiyyət yarada biləcək və ya bir-birinə zidd olduğunu düşündüyümüz hədisləri diqqətlə araşdırmalıyıq. Çünki zəif hədis səhih hədislə ziddiyyət yaratmaq mərtəbəsində deyil, səhih hədisə qarşı zəif hədis qəbul olunmamalıdır. Amma bəzən iki səhih hədisin bir-birinə zidd olduğunu ortaya çıxaranlar olur. Belə hallarda iki səhihdən ən səhih olanını, səhihliyinə heç bir şübhə olmayanı, ikisinin də rəvayət olunma tarixini, məkanını, zamanını, məqamını və sairə amilləri araşdırmaq və aydınlaşdırmaq gərəkdir. Məsələn; Peyğəmbərimizdən (s.a.s) belə bir hədis rəvayət olunur; “Sizi, qəbrləri ziyarət etməkdən çəkindirmişdim, indi isə ziyarət edin (qəbirstanlığa gedin). Çünki bu, sizə axirəti xatırladır və dünyaya bağlanmaqdan çəkindirir.” Başqa hədislər var ki, Rəsulullahın (s.a.s), qəbirstanlığa gedən qadınların lənət olunmasını bildirir. Amma bu hədislər, yuxarıda qeyd olunan hədisin səhihliyi qədər mötəbər deyil. Həm də bir düşünün, Rəsulullah (s.a.s) sonradan qəbirstanlığa getməyə icazə verərkən necə yalnız kişiləri nəzərdə tutub? Bəyəm qadınların da axirəti xatırlamağa, bir insan kimi qəbrləri görüb eyni hissləri keçirtməyə, dünya və axirətini düşünməyə ehtiyacı yoxdurmu?!

Hədislərin zamanını, məqamını, səbəbini araşdırmağa və ya bilməyə nə ehtiyac var?! Niyə də olmasın. Necə ki, Qurani-Kərimin bir çox ayələrinin nazil olma səbəbi olduğu kimi, hədislərinin də səbəbləri vardır. Hətta belə deyək, hədislərin səbəbini bilmək və araşdırmaq Quranın ayələrinin səbəblərini araşdırmaqdan daha önəmlidir. Məsələn, Peyğəmbərimizdən (s.a.s) belə bir hədis rəvayət olunub; “Siz, dünya işlərinizi daha yaxşı bilirsiniz.” Bu hədisi götürüb, Peyğəmbərimizin (s.a.s) sünnətinin dünya işlərinə