Uilyam Somerset Moyem. “Mister çoxbilmiş”
Maks Keladanı tanımazdan əvvəl ondan xoşum gəlməmişdi. Müharibə yenicə
qurtarmışdı deyə, okean laynerləri sərnişinlərlə dolu idi. Kayutlarda yer tapılmırdı.
Tanışlıqla iki nəfərlik kayutdan bir yataq yeri ala bilmişdim. Amma kayut yoldaşımın
adını öyrənəndə əsəbiləşdim. Yaxından tanımasam da, onun adından da, özündən də
zəhləm getdi. Lakin on dörd günü kayutda tək keçirmək də mümkün deyildi (San-
Fransiskodan Yokohamaya gedirdim). Əgər bu yol yoldaşımın adı Smit, yaxud Braun
olsaydı, bəlkə də daha az əsəbiləşərdim. Amma neyləməli?

Kayuta gələndə Mister Keladanın yük çantası artıq orada idi. Hətta çantanın da görünüşü
xoşuma gəlmədi. Onun üstünə çoxlu etiketlər yapışdırılmışdı. Çamadan-şkafı isə
həddindən artıq böyük idi. O hələ öz tualet əşyalarını yerbəyer etməmişdi. Öyrəndim ki,
o, məşhur mister Kotinin fabrikinə rəhbərlik edib. Sonra əlüzyuyanın yanında onun
ətirini, şampununu və saç kremini gördüm. Bütün bu gördüklərim və Mister Kelada mənə
heç xoş təsir bağışlamadı. Yolumu siqaret çəkmək üçün ayrılmış otaqdan saldım. Bir
büküm kart istədim və oynamağa başlayırdım ki, bir nəfər yaxınlaşdı və soruşdu ki,
mənim adımı səhv salmır ki…və s. və i.a.
- Mən Maks Keladayam, – deyə o, sıra ilə düzülmüş inci dişlərini göstərən təbəssümlə
gülümsədi və oturdu.
- Ah, bəli, biz sizinlə bir kayutdayıq.
- Yəqin ki, kiminlə otaq paylaşdığınızı bilmirdiniz. Amma mən eşidəndə ki, siz
ingilissiz, çox sevindim.
- Əlbəttə. Yəqin düşünmürsünüz ki, mən amerikalıya oxşayıram, hə? Britaniyalılar
tündməcaz olur, mən də beləyəm.
- Sübut edə bilərəm.
Mister Kelada portfelini açdı və pasportunu götürüb burnumun altında saymazyana
yelləməyə başladı. Bu adamda qəribə nə isə vardı. Kelada bəstəboy, sağlam bədənli
adamdı. Təmiz qırxılmış üzü qarayanız idi, iri burnu qarmağa oxşayırdı. Parlaq və sulu
gözləri vardı. O səlis danışırdı və tez-tez əl-qol atırdı. Inigilislərdə isə belə