İnsan cəmiyyəti bircinsli şəkildə deyil, müxtəlif tərkibdə təşəkkül etmiş, öz inkişafı boyunca onu təşkil edən sosial stratlar-ictimai təbəqə və qruplar daha da çoxalmışdır. İnsan cəmiyyətinin ən sadə bölgüsünün əsasını isə bioloji cins təşkil edib. Bu əsasa görə cəmiyyət kişi və qadınlara bölünmüşdür. Buna görə da kişi və qadın qarşılıqlı münasibətləri ilkin və «əbədi» problem kimi bəşər cəmiyyətini bütün inkişaf mərhələlərində müşaiyət etmişdir.
Gender araşdırmaları kişi və qadın cinsinin qarşılıqlı münasibətləri problemlərini müxtəlif səviyyədə şərh edən siyasi, iqtisadi, sosial, dilçilik və s. kimi nəzəriyyələr üçün ümumi bir anlayışdır. Bir sıra elm sahəsinin qovuşmasını əks etdirən və elmlərarası xarakter daşıyan gender araşdırmaları bioloji cinsin və müxtəlif cinsilik formalarının sosial və mədəni baxışdan reallaşmasını öyrənir . Mədəniyyət ilkin olan bioloji fərqləri «yoğurub» onları cəmiyyətdə prioritet qüvvəyə, münasibətlərə çevirir. Bu baxımdan gender araşdırmaları həm də kulturoloji bir xarakterə malikdir. Gender araşdırmaları öz adını «gender» adından almışdır. İngilis dilində «gender»in sözlük anlamı «cins» deməkdir. «Müasir elmdə bir termin kimi işlənən «gender» çoxmənalı anlayış olaraq cins, onun hüquqları, azadlıqları, vəzifələri və cinslərarası münasibətlərin (seksdən siyasətə qədər) bütün sahələrini əhatə edir». Bununla belə, «gender» termininin işlədilməsi ilə bağlı elmi dairələrdə mübahisələr vardır. Ancaq «cins» və «gender» anlayışlarının şərhində getdikcə aydın və ortaq bir mövqeyə də gəlinmişdir. Belə ki, indi daha çox qəbul olunan tərifə görə, ayrı-ayrı cins kimi, kişi və qadın cinsi onların bioloji fərqini «gender» isə kişi və qadın anlayışının sosiomədəni münasibətlərini bildirir. ABŞ sosioloqu E. Qiddens «cins» və «gender» terminlərini şərh adərkən yazır: «Cins kişi və qadın arasındakı fiziki və bədən fərqləriylə bağlı olduğu halda, «gender» anlayışı onların psixoloji, sosial və mədəni xüsusiyyətlərinə toxunur» . Daha sadə şəkildə