n hüceyrələrindən (dəri, əzələ, sümük, müxtəlif orqan hüceyrələri və s.) fərqli olaraq, yumurta hüceyrəsi və spermatozoidin daxilində yalnız 23 sayda xromosom olur. Sual oluna bilər ki, bəs nə üçün bu belədir? İlkin olaraq xromosomun nə olduğunu izah edək. Belə ki, hər bir insan hüceyrəsinin nüvəsində xromosomlar yerləşir. Hər bir xromosom minlərlə sayda genlərə malikdir. Hər bir gen isə insanın yalnız bir əlaməti (məsələn, gözlərin, dərinin rəngi, maddələr mübadiləsinin xüsusiyyətləri və s.) barədə məlumatın daşıyıcısı olur. Deyildiyi kimi, insan orqanizminin bütün hüceyrələrində (dəri, əzələ, sümük, müxtəlif orqan və toxuma hüceyrələri) 46 sayda xromosom olur ki, onların da 22 cütü insanın müxtəlif əlamətləri və xüsusiyyətləri barədə məlumatların daşıyıcılarıdır. Bu hüceyrələrin daxilindəki sonuncu 1 cüt xromosom isə cinsi xromosomlardır. Qadınlarda cinsi xromosomlar eyni (X-iks və X-iks), kişilərdə isə müxtəlif (X-iks və Y-iqrek) olur. Beləliklə, qadın xromosom dəsti – 46, XX, kişi xromosom dəsti isə – 46, XY-dir.

Beləliklə, biz bilirik ki, yumurta hüceyrəsi və spermatozoidin hər birində 23 sayda olmaqla xromosom vardır. Qadın cinsi hüceyrəsi olan yumurta hüceyrəsi kişi cinsi hüceyrəsi olan spermatozoidlə uşaqlıq borusunda birləşərkən yeni orqanizm hüceyrəsinin əmələ gəlməsinə səbəb olurlar ki, onun da daxilində 46 sayda (23 sayda anadan və 23 sayda da atadan) xromosom olur.

Sual oluna bilər ki, bəs uşağın cinsi necə formalaşır? Birləşməyə (mayalanmaya) hazır olan cinsi hüceyrələr qamet adlanırlar. Qadın qametləri ancaq bir növə malik olur – 23, X. Kişi qametləri isə iki növ olur: 23, X və 23, Y. Qadın cinsi hüceyrəsini X-spermatozoid və ya Y-spermatozoid mayalandıra bilər. Buna görə də əgər qadın cinsi hüceyrəsini X-spermatozoid mayalandırarsa qız (23, X ana + 23, X ata = 46, XX) uşağı, Y-spermatozoid mayalandırarsa oğlan (23, X ana + 23, Y ata = 46, XY) uşağı doğulmuş olur.

Beləliklə, yumurtalıqda inkişaf edərək yetişmiş olan yumurta hüceyrəsi qarın