hamarlayir. Cunki kamala catmaqin yolu merifet ve ibadetdir. Merifet ne qeder cox olarsa, xuzu ve xusu (tevazo) da bir o qeder cox olar. Heqiqeti tanidiqca insanin acizliyi daha da askarlanir, insan ozunu mohtac ve borclu bilir. Ele bu sebebden de ovliya ve peyqemberlerin ah-nalesi uca, yandirici olur, daim zikr, ibadetde olurlar. Kamil insanlara yuksek meqama catmaq ucun gece namazina durmaq gosterisi verilir. «Isra» suresinin 79-cu ayesinde buyurulur: «Gecenin bir vaxti qalxib, ancaq sene xas olan namazi qil. Olsun ki, Rebbin seni hemd olmus bir meqama gondere». Bu namazin mehz Allaha diqqet olan hemd olmus meqama catmanin felsefesi «Muzemmil» suresinde bele beyan olur: «Subhesiz ki, gece soz demek ucun daha elverislidir». Nefse sefa veren, ruhu ilahi feyzlerin qebuluna hazirlayan gece namazlaridir. Qur’andan feyz almaq ucun geceler qalxmaq zeruridir. Ele ki, gece qaxmaq heqiqete cevrildi, ruh qebul ucun hazirlandi, o vaxt ilahinin gece feyzi nazil olar. Qisasi, ilahi ovliyalar gece yari naleleri, goz yaslari hesabina nesibine catdi.

Fatime (s) mehrabda

Ibadet mehrabindan Zehraya (s) ele kamillikler nesib oldu ki, onlari nezere almaqla onun geceler oyaq qalmasi numune olmalidir. Fatimenin (s) iman ve ibadeti haqqinda muxtelif revayetler neql olunub. «Behar» da deyilir: Fatime xalqin en cox ibadet edeni idi. Cox vaxt geceni subhedek oyaq qalar, namaz qilardi. Imam Hesenden (e) neql olunub ki, anami subhedek namaz halinda gordum. Basqalari ucun dua ederdi. Sorusdum ki, ozun ucun niye dua etmirsen? Buyurdu ki, evvel qonsulardir. O xanim mehrabda o qeder dayanar, namaz qilardi ki, mubarek ayaqlari siserdi.

Fatimenin (s) ibadetinin heqiqeti

Fatime (s) sadece quru, ruhsuz ibadet etmirdi. O, bir alim kimi idi. Ibadeti yuksek me’nali ve xalis idi. Bele ibadet ruhun tekamulune bais olur. Qur’ani-kerim xalis ibadeti te’rif edir. «Mo’minun» suresinde buyurulur: «O kesler ki, namazlarinda mut’i olub, boyun eyerler». Ilahi huzurda xalislikle, qelbin istiraki