mahnılarını oxusunlar. Bu gün ekizlər gəlməyəcəklər, deyə deyə düşünürdüm, hər çərşənbə axşamı nanə budağı istəməyə gələn dilənçi qızı da görməyəcəyəm.

Bu gün yeməklərin qaydası da pozulmuşdu. Günorta analığım hərəmizə bir qab şorba ilə bir tikə kifsənmiş çörək verdi. Bazar ertəsindən bəri heç nə yeməmişdik. Yağış bizi elə ovsunlayıb təbdən çıxarmışdı ki, təbiətin dəliliyinə müticəsinə tabe olduq. İnək yalnız axşam üstü yerindən tərpəndi, qəfildən onun içindən boğuq bir böyürtü qopdu, ayaqları bir az da zığın içinə batdı. Sonra o təzədən donub yerində qaldı, deyəsən artıq ölmüşdü, yalnız diri olmağa, uzun müddət yağışın altında durmağa vərdiş etdiyi üçün yerə yıxılmırdı, yarım saata qədər beləcə ayaq üstə qaldı, axırda bədəninin ağırlığı bu vərdişi üstələdi, qabaq ayaqları büdrədi, qatlandı, (qaramtıl, işıldayan sağrısını son cəhddə yuxarı qaldırmışdı), tüpürcəkli ağzı palçığın içinə quylandı və inək sanki ölüm mərasiminin ləyaqətini başa düşürmüş kimi bədəninin ağırlığına tabe olaraq ağır-ağır, səssizcə yerə çökdü.

- Gör bir başımıaz nələr gəlir, - deyə kimsə arxadan dilləndi.

Mən geri qanrılıb astanada durmuş dilənçi qızı gördüm. Yağışa baxmayaraq o, adəti üzrə nanə budağı istəməyə gəlmişdi.

Qonaq otağına girəndə divarın yanına çəkilib üstündə mebel qalanmış stolu, içi qab-qacaqla dolu yeşikləri və bir gecədə quraşdırılmış körpücüyü görməsəydim, bəlkə də artıq çərşənbə axşamı bu üzücü dəhşətə birtəhər öyrəşərdim. Lakin qarşımda açılan mənzərə məndə tükürpərdən bir boşluq hiss doğurdu. Bu gecə nə isə baş vermişdi. Ev alt-üst olmuşdu, qurşağacan soyunmuş, şalvarlarını dizəcən qatlamış ayaqyalın işçilər mebeli yemək otağına daşıyırdılar. Onların sifətində, canfəşanlığında yağışa müti bir itaət hiss olunurdu. Mən boş-boşuna otaqları gəzirdim. Mənə elə gəlirdi ki, üstünü mamır, şibyə, yapışqanlı göbələklər basmış sulu-sucaqlı, çox qüssəli bir çəmənəm. Mən qonaq otağında dayanıb bu ürək sıxan mənzərəyə tamaşa eləyirdim ki, analığımın səsini eşitdim: