silkələməyə başladım:

- Hiss eləyirsən?

O yuxulu-yuxulu soruşdu:

- Nəyi?

- İyi, - dedim, - meyitlər küçələrdə üzürlər.

Bu fikir məni dəhşətə gətirdi, lakin Martin arxasını mənə çevirərək xırıltılı və laqeyd səslə:
- Sən allah, qoy yataq, - dedi. - Deyəsən səni qara basır.

- Cümə axşamı üfunət çəkilib getdi, onunla birlikdə məsafə duyğusu da itdi. Cümə axşamı yox idi, onun yerinə nə isə cismən duyulan, həlməşik, qeyri-müəyyən bir şey vardı ki, gərək onu əlləriylə aralayıb cümə gününə girəydin. Qadınlar və kişilər arasındakı fərq də itib yoxa çıxdı. Atam, analığım, fəhlələr şişib-şişib tuluğa dönmüşdülər, özü də elə bil yerimirdilər, bataqlıqda yırğalanırdılar.

Atam dedi:

- Mən qayıdanacan yerindən tərpənmə, gəlib hər şeyi danışaram.

O, yanımda durub danışsa da, səsi elə bil çox uzaqlardan gəlirdi, səsin özündə də aydınlıq yox idi, sanki bu səsi qulağınla deyil, toxunub dəyməklə qavrayırdın, çünki bütün duyğular yoxa çıxmışdı, yalnız toxunduğuna inana bilərdin.

Lakin atam qayıtmadı, o vaxtın içində itib yoxa çıxdı. Gecə düşdükdə analığımı çağırıb xahiş elədim ki, məni yataq otağına aparsın. Gecəni yaxşı yatdım. Ertəsi gün hər şey olduğu kimi qalmışdı; rəngsiz, qoxusuz, hərarətsiz. Yuxudan oyanan kimi qalxıb çarpayıda oturdum və yerimdəcə donub qaldım: elə bil nə isə mənə şüurumun hansısa bir hissəsində hələ oyanmadığını deyirdi. Qəfildən mən yağışın əlindən baş götürüb qaçan qatarın uzun və kədərli fitini eşitdim. Düşündüm ki, yəqin hardasa yağış kəsib. Arxamda kimsə fikrimi oxuyurmuş kimi.

- Hardasa… - dedi.

Diksindim: “Kimdi bu?”

Dönüb arxaya baxanda analığımı gördüm. O, sümükləri çıxmış əli ilə divarın o tayını göstərirdi.

- Eşitdin? - deyə soruşdum.

O cavab verdi ki, bəli, eşidib, görünür hardasa yağış kəsib, dəmiryol xəttini təmir ediblər. Sonra səhər yeməyi olan padnosu mənə uzatdı. Yeməkdən sarımsaq və inək yağının iyi gəlirdi. Şorba idi. Özümü itirərək soruşdum ki, saat neçədi. Analığım sakit, yorğun bir